• 1800 6854

Viêm Não Nhật Bản Phòng Ngừa Và Điều Trị Như Thế Nào?

Dù đang sống trong thời kỳ phát triển về khoa học lẫn y tế nhưng hàng năm, tỷ lệ trẻ em không qua khỏi các chứng bệnh cấp tính do virus vẫn chưa có dấu hiệu giảm thiểu rõ ràng. Bằng chứng là tỷ lệ tử vong chỉ riêng do viêm não Nhật Bản ở trẻ em đã chiếm 25-30% mỗi năm.

Viêm não là một triệu chứng đáng sợ đối với con người và viêm não Nhật Bản chính là một trong số đó. Trong bài viết sau đây, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn trọn bộ thông tin về chứng bệnh nguy hiểm này.

1. Viêm não Nhật Bản là bệnh gì?

Là một bệnh gây truyền nhiễm cấp tính và gây nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương, viêm não Nhật Bản do virus cùng tên thuộc nhóm B họ Togaviridae và giống Flavivirus sản sinh ra. Virus này có kích thước từ 15-22-50 nanomet, là loại không chịu nhiệt nên bất hoạt ở khoảng 56 độ C trong 30 phút và 2 phút đối với nhiệt độ 100 độ C. Ngược lại, ở trạng thái đông lạnh, virus viêm não Nhật Bản có thể tồn tại đến vài năm.

viêm não Nhật Bản

Bệnh viêm não Nhật Bản là gì?

Mầm bệnh này thường có ở trên các loài động vật, đặc biệt là gia súc như lợn, trâu bò, ngựa cũng như các loài chim hoang dã. Con muỗi sẽ bị nhiễm virus sau khi hút máu từ các loài động vật mang mầm bệnh sau đó truyền sang người thông qua vết đốt của nó. Chính vì lẽ đó mà bệnh viêm não này có ổ dịch được gọi là tự nhiên ở khắp mọi nơi. Cụ thể hơn, ở nước ta loài muỗi Culex (chủ yếu lây truyền bệnh) đa phần xuất hiện ở miền Bắc và tăng cao vào những tháng mùa nóng. Con muỗi này sống ở các vùng đồng bằng và trung du, sinh sôi nảy mở nhiều nhất vào mùa hè (từ tháng 3 đến tháng 7). Đồng thời, muỗi Culex hoạt động mạnh vào buổi tối.

viêm não Nhật Bản

Nguồn cơn của bệnh

Đối tượng có nguy cơ cao nhất mắc bệnh chính là trẻ em. Lý giải cho điều này, các bác sĩ nhận định: do trẻ em có hệ miễn dịch yếu hơn so với người lớn và chưa được tiêm vắc-xin phòng bệnh viêm não đầy đủ.

2. Triệu chứng của bệnh

Bệnh gồm có các giai đoạn sau đây:

  • Giai đoạn ủ bệnh:

Theo nhận định của các bác sĩ, bệnh viêm não Nhật Bản có thời gian ủ bệnh từ 5 - 14 ngày, trung bình khoảng 1 tuần trở lên. Trong giai đoạn này ta hầu như không thấy phát ra bất cứ một triệu chứng đáng chú ý nào.

  • Giai đoạn khởi phát:

Sau giai đoạn đầu tiên, virus sẽ vượt qua hàng rào mạch máu não và gây phù não. Khi đến giai đoạn này, bệnh đột ngột có những triệu chứng sốt cao 39-40 độ C hoặc hơn cả thế. Ngoài ra, người bệnh còn có thể xuất hiện các triệu chứng khác như đau đầu, buồn nôn, đau bụng,... Trong 1-2 ngày đầu có thể gặp những dấu hiệu như cứng gáy, tăng trương lực cơ, mất ý thức, rối loạn vận động nhãn cầu hoặc phản xạ gân xương tăng. Với một số trẻ nhỏ, triệu chứng ấy có thể là đi lỏng, đau bụng và nôn tương tự như khi ngộ độc ăn uống.

viêm não Nhật Bản

Sốt là một triệu chứng của bệnh

  • Giai đoạn toàn phát:

Bắt đầu từ ngày thứ 3-4 đến ngày thứ 6-7 của bệnh, bệnh nhân viêm não Nhật Bản tiến vào giai đoạn toàn phát. Triệu chứng nổi bật nhất lúc này của bệnh chính là việc tổn thương não nói chung là tổn thương thần kinh khu trú. Tiếp đó, các triệu chứng rối loạn thần kinh thực vật cũng nặng thêm trông thấy. Bệnh nhân sẽ vã nhiều mồ hôi, mạch nhanh, huyết áp tăng, rối loạn nhịp thở, da lúc đỏ lúc tái,... Không những thế, những triệu chứng cuồng sảng, tăng trương lực của cơ khiến bệnh nhân giật rung các cơ mặt, các chi và nằm co quắp lại cũng sẽ xuất hiện.

  • Giai đoạn lui bệnh:

Sang tuần thứ hai, cơ thể giảm dần thân nhiệt và các cơn sốt cũng nhẹ hơn nếu như ngày thứ 10 không xuất hiện tình trạng bội nhiễm. Các hội chứng não và rối loạn thần kinh cũng sẽ biến mất dần dần nếu bệnh nhân được chữa trị kịp thời và đúng cách. Tuy vậy, bệnh nhân viêm não Nhật Bản sẽ không thể tránh khỏi việc phải đối mặt với một số di chứng về sức khỏe sau này.

3. Biến chứng của bệnh viêm não Nhật Bản

Nếu chữa trị không kịp thời, bệnh viêm não Nhật Bản sẽ có thể gây ra các biến chứng nặng nề như sau:

  • Viêm phế quản.
  • Viêm bể thận - bàng quang.
  • Rối loạn tiêu hóa.
  • Loét nhiễm trùng.
  • Rối loạn tâm thần.
  • Bên cạnh đó, bệnh nhân có thể mắc phải các biến chứng muộn xuất hiện sau vài năm (thậm chí là vài chục năm) như Parkinson hay động kinh.

Đây là căn bệnh có tỷ lệ tử vong khá cao (lên đến 25%) và tỷ lệ bị biến chứng thần kinh, tâm thần lên đến 50%. Việc tử vong do viêm não Nhật Bản thường xảy đến trong giai đoạn khởi phát, lúc bệnh nhân mắc phải các triệu chứng hôn mê sâu, co giật, tổn thương màng não,... Chính vì thế mà người thân phải hết sức lưu ý đến tình trạng của người bệnh để nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để chữa trị kịp thời trước khi quá muộn.

viêm não Nhật Bản

Các biến chứng muộn của bệnh có thể là Parkinson

4. Điều trị bệnh viêm não Nhật Bản

Hiện tại vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh viêm não Nhật Bản. Việc điều trị bệnh chủ yếu thuộc về phương pháp xử lý triệu chứng như chống phù não, cắt cơn co giật, hạ nhiệt, hồi sức tim mạch, chống bội nhiễm... cụ thể như sau:

  • Chống phù não:

Việc chống phù não sẽ được thực hiện bằng phương pháp truyền các dịch ưu trương nhằm tăng áp lực thẩm thấu và rút nước ở tổ chức, tế bào cũng như khoang gian bào vào lòng mạch. Trong trường hợp phù não dạng nặng kèm cơn co giật, bác sĩ có thể chỉ định dùng corticoid để giảm áp lực, bình thường hóa sự thẩm thấu của mạch, chống tích nước va muối ở não.

  • An thần và cắt cơn giật:

Để làm được điều này, các bác sĩ sẽ sử dụng Seduxen qua sonde hoặc tiêm tĩnh mạch, bắp thịt. Bên cạnh đó, các bác sĩ sẽ dùng dung dịch liệt hạch truyền tĩnh mạch nhỏ giọt Thiantan + Spartein + Aminazin. Với trường hợp bệnh nhân lên cơn co giật quá nhiều thì dùng gardenal.

  • Hạ nhiệt:

Bằng cách cởi quần áo cho bệnh nhân, chườm đá vào bẹn, nách, cổ,... người ta sẽ giúp bệnh nhân viêm não Nhật Bản hạt bớt thân nhiệt. Hơn nữa, các bác sĩ còn có thể áp dụng dùng các thuốc hạ nhiệt đường uống ua sonde hoặc truyền tĩnh mạch, thụt giữ qua trực tràng.

  • Hồi sức hô hấp và tim mạch:

Việc hồ sức hô hấp và tim mạch cho bệnh nhân rất quan trọng. Để làm được điều đó, các bác sĩ sẽ cho thở oxy, lau hút đờm dãi, sẵn sàng hô hấp viện trợ khi gặp tình trạng rối loạn nhịp thở nặng hoặc thậm chí là ngừng thở. Ngoài ra, các bác sĩ sẽ bổ sung nước điện giải kịp thời dựa trên dung tích hồng cầu và điện giải đồ. Thuốc trợ tim mạch và thuốc vận mạch cũng được sử dụng nếu cần thiết.

  • Ngăn ngừa bội nhiễm và dinh dưỡng, chống loét cho bệnh nhân:

Dựa trên trọng lượng cơ thể bệnh nhân mà các bác sĩ sẽ chọn sử dụng lượng kháng sinh phù hợp. Các kháng sinh này có khả năng ngăn ngừa bội nhiễm, bao gồm ampixilin hoặc cephalosporine thế hệ 3. Ngoài việc sử dụng thuốc, người thân cũng phải thường xuyên vệ sinh da dẻ, răng miệng, thay đổi tư thế nằm của bệnh nhân và có thể dùng thêm đệm cao su bơm hơi để vào các điểm tỳ đè của cơ thể nhằm hạn chế tình trạng viêm loét da. Mặt khác, để đảm bảo sự hồi phục lành mạnh và sức khỏe của người bệnh, chế độ dinh dưỡng áp dụng cũng phải đầy đủ đạm, đặc biệt là vitamin.

5. Cách phòng ngừa virus gây bệnh viêm não Nhật Bản

Mỗi người chúng ta cần nắm bắt các khuyến cáo của Bộ Y Tế nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm bệnh trong cộng đồng, cụ thể như sau:

  • Đảm bảo vệ sinh môi trường sạch sẽ, định kỳ dọn dẹp nhà ở, làm sạch chuồng chăn nuôi gia súc và triệu tiêu tối ưu các nơi trú ngụ tiềm ẩn của muỗi. Tốt hơn hết nên dời chuồng gia súc ra xa khu vực ở cũng như khu vực vui chơi của trẻ em để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm bệnh.

viêm não Nhật Bản

Luôn đảm bảo vệ sinh cộng đồng để phòng ngừa bệnh.

  • Phải cho trẻ em ngủ với mùng màn để tránh bị muỗi đốt. Đồng thời thường xuyên sử dụng các biện pháp phòng chống muỗi cho gia đình mình.
  • Phải thực hiện tiêm vắc-xin viêm não Nhật Bản đầy đủ và đúng lịch. Việc tiêm chủng vắc-xin được áp dụng với người lớn và trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên. Song song đó, khi đã tiêm cần phải đảm bảo 3 liều cơ bản: Mũi đầu khi trẻ đủ tuổi, mũi thứ hai sau khi tiêm mũi đầu từ 1-2 tuần và mũi tiêm thứ 3 sau khi tiêm mũi 2 một năm. Sau đó, cần tiêm nhắc lại mỗi ba năm một lần cho đến khi đủ 15 tuổi.

Hiện nay có 2 loại vắc-xin chính phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản đó là Jevax và Imojev.

  • Jevax là vắc-xin phòng bệnh cho mọi đối tượng và đặc biệt là cho trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên. Với trẻ em < 36 tháng thì dùng liều 0.5, trẻ em ≥ 36 tháng thì dùng liều 1ml. Vắc xin này chống chỉ định với người nhạy cảm với bất cứ thành phần nào có trong vắc-xin, người bệnh tim, gan, thận và người mắc các bệnh tiểu đường, suy dinh dưỡng, có dấu hiệu mệt mỏi, sốt cao, nhiễm trùng và cả những người có bệnh ung thư máu hoặc bệnh ác tính khác. Bên cạnh đó, phụ nữ có thai cũng không nên tiêm vắc-xin này. 
  • Imojev chính là vắc xin phòng viêm não Nhật Bản cho cả người lớn và trẻ em từ 9 tháng tuổi trở lên. Cần tiêm 0.5ml/liều Imojev hoàn nguyên. Imojev chống chỉ định với người có tiền sử phản ứng với bất cứ thành phần nào của vắc-xin, người suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc bệnh suy yếu miễn dịch tế bào, người bị HIV có triệu chứng suy giảm miễn dịch, phụ nữ đang có thai hoặc cho con bú.

Sau khi tiêm, một số trường hợp tác dụng phụ tại chỗ có thể xảy ra ví dụ như đỏ, ngứa, đau, sưng,... Với một số người khác thì cũng có thể xảy ra việc bị sốt, đau đầu, mệt mỏi,... Các phản ứng phụ này là không mong muốn và có thể xảy ra sau vài giờ tiêm và thường sẽ tự biến mất. Bạn không nên quá lo lắng nếu gặp phải tình trạng này. Tốt hơn hết, hãy chọn nơi tiêm chủng uy tín để được tiêm đúng liều lượng, đúng đường tiêm, đúng thời gian và công tác khám sàng lọc trước khi tiêm thật tốt.

viêm não Nhật Bản

Tiêm vắc-xin là một việc bắt buộc để phòng ngừa bệnh

Trên đây là trọn bộ thông tin về bệnh viêm não Nhật Bản. Đây là một căn bệnh không thể coi thường, chính vì thế mà bạn cần phải chú ý bảo đảm cho mình cũng như người thân một môi trường sống thật sạch sẽ và chú ý tiêm phòng ngừa bệnh đầy đủ. Hy vọng tập đoàn thể thao Elipsport đã có thể cung cấp cho bạn những kiến thức bổ ích qua bài viết trên.

Kiddo Nguyễn

TẬP ĐOÀN THỂ THAO ELIPSPORT

Website tập đoàn: elipsport.vn

Fanpage tập đoàn: facebook.com/elipsport.vn

Youtube: youtube.com/Elipsportvn

Liên hệ: elipsport.vn/lien-he

Tổng đài MIỄN PHÍ: 1800 6854

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.