• 1800 6854

Bong Gân Cổ Chân Là Gì - Xử Trí Khi Bị Bong Gân

Bonggân cổ chân là một tình trạng phổ biến, đặc biệt là với những ai hay vận động và chơi thể thao. Tuy phổ biến là vậy nhưng dường như nhiều người vẫn chưa ý thức được mức độ nghiêm trọng của triệu chứng này để rồi lơ là, chủ quan và gây ra những hệ quả về sau.

  1. Đi bộ bao lâu là đủ để giảm cân và giảm mỡ bụng
  2. Các bài tập cơ bụng dưới giảm mỡ cho nam tại nhà
  3. Tập bao lâu để có cơ bụng số 11? Cách tập cơ bụng số 11 tại nhà dành cho nữ
  4. Bài tập ép ngực giúp tập cơ ngực trong to dày và săn chắc

Các bệnh về cơ - xương khớp nói chung và bong gân nói riêng cần có một sự am hiểu nhất định để xử trí đúng lúc, kịp thời và hỗ trợ cho việc điều trị tiếp theo. Nếu bỏ qua các cách xử trí sau, có thể khả năng vận động bình thường của bệnh nhân sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ trong một thời gian dài.

1. Định nghĩa cụ thể về bong gân cổ chân

Bong gân nói chung và bong gân cổ chân nói riêng là tình trạng các dây chằng xung quanh khớp bị giãn ra quá mức cho phép. Điều này có thể dẫn đến rách một phần hoặc rách toàn bộ dây chằng dưới tác động của lực chấn thương. Bệnh này có thể xảy ra ở bất kể lứa tuổi nào và có các tình trạng nặng, nhẹ khác nhau.

Bong gân thường bị hiểu là liên quan đến gân, nhưng thực chất là không đúng. Khi những dây chằng ở quanh khu vực mắt cá chân bị "xô" đẩy đi quá giới hạn sẽ gây ra tình trạng này. Bởi thông thường, tất cả những dây chằng đều cử động trong phạm vi nhất định của nó và với một giới hạn cho phép nhằm giữ khớp được cố định với nhau.

bong gân

Bong gân là gì?

2. Nguyên nhân gây ra bong gân cổ chân

Đây là một chấn thương xảy ra khi bị té ngã hoặc trong lúc vận động, luyện tập thể thao,... Nguyên nhân chính của tình trạng này thường là do bàn chân của bạn bị vặn hoặc bị lật vào trong (dân gian còn gọi là lật sơ mi). Tình huống ấy buộc khớp mắt cá chân lệch khỏi vị trí bình thường của nó. Khi bạn hay mang giày cao gót hoặc hoạt động thể chất, mắt cá chân có thể lật vào do những cử động bất ngờ, đột ngột. Khi ấy, một hoặc một cơ số dây chằng quanh mắt cá chân bị căng ra hoặc bị rách. Tuy bong gân thường không nặng, không phải một bệnh lý quá nghiêm trọng nhưng nó sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự vận động bình thường cũng như bất tiện trong đời sống hằng ngày do trọng lượng cơ thể tác động lên những vùng đang bị tổn thương. Không những vậy, dây chằng, sụn và mạch máu cũng có thể bị hỏng do bong gân.

3. Các yếu tố nguy cơ và triệu chứng thường gặp

3.1. Những ai dễ bị bong gân

Bong gân hoàn toàn có thể xảy ra với bất cứ ai và với mọi lứa tuổi. Đặc biệt, khi chúng ta tham gia thể thao, đi đứng trên những bề mặt không bằng phẳng và ngay cả khi mang giày không đúng cách đều có nguy cơ bị triệu chứng này. Người béo phì, người quá gầy, người cao tuổi, vận động viên, trẻ nhỏ hay những người đã có sẵn các tổn thương bên trong,... rất dễ bị bong gân.

3.2. Điều gì làm tăng nguy cơ bị bong gân?

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải tình trạng này, cụ thể như sau:

  • Mệt mỏi: Khi cơ thể bị mệt mỏi, ít có khả năng cung cấp sự hỗ trợ tối ưu cho các khớp của bạn. Lúc ấy, bạn cũng không còn khả năng chịu được những áp lực có thể gây căng thẳng cho khớp hoặc làm căng cơ như bình thường.
  • Thể chất không tốt: việc đang mang tình trạng thể chất không tốt khiến các cơ bị yếu đi và dễ bị thương tích hơn.
  • Khởi động sai: Trước khi vận động thể thao, nên làm nóng cơ thể đúng cách bằng cách giúp cho cơ bắp thư giãn và làm tăng khả năng vận động của khớp trước khi hoạt động. Việc này sẽ giúp cho cơ bớt căng cứng và ít nguy cơ chấn thương hơn.
  • Điều kiện về môi trường: các bề mặt nguy hiểm, dễ gây ra khả năng té ngã như trơn trượt hoặc mang cao gót đi bề mặt gồ ghề,...
  • Các yếu tố khác: giày dép không vừa chân hoặc kém chất lượng cũng là một nguy cơ lớn gây ra bong gân. Bên cạnh đó, thiết bị thể thao không phù hợp cũng góp phần gây ảnh hưởng đến cơ, xương, khớp.

bong gân

Điều gì lăm triệu chứng bong gân?

3.3. Triệu chứng thường gặp

Các triệu chứng thường gặp của chứng bong gân mà chúng ta hoàn toàn có thể dễ dàng nhận thấy bao gồm sưng, bầm tím vùng khớp bị thương tổn, khớp giảm chịu lựng, căng cứng, lỏng lẻo, da bị đổi màu,..

  • Bong gân nhẹ: Dây chằng có dấu hiệu giãn nhưng không đứt hay rách.
  • Bong gân vừa: Một phần hoặc một chùm gây chằng bị rách.
  • Bong gân nặng: dây chằng của một khớp bị đứt.

Với trường hợp bị nặng, nếu không xử trí đúng cách và kịp thời, nguy cơ tái phát hoàn toàn có thể xảy ra.

4. Xử trí như thế nào khi bị bong gân?

4.1. Bong gân có cần điều trị hay không

Đa số các trường hợp mắc phải tình trạng này ở mức độ nhẹ. Do vậy mà chúng ta có thể tự điều trị hoặc tự chăm sóc ở nhà bằng phương pháp chườm đá, nghỉ ngơi, hạn chế vận động,...

Tuy nhiên, nếu bong gân ở mức độ vừa và nặng thì lẽ dĩ nhiên, bạn phải đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời. Với 2 mức độ này, nếu bệnh nhân xử trí sai cách, không đến bệnh viện sẽ dẫn đến bong gân mạn tính. Lúc ấy, các triệu chứng đau đớn sẽ kéo dài rất dai dẳng ở cổ chân, khớp lỏng, khả năng cao bị chấn thương tái phát và về lâu dài ảnh hưởng đến khả năng lao động, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống nói chung.

4.2. Chẩn đoán bong gân cổ chân

Ngay sau khi chấn thương, khớp cổ chân sẽ đau và kèm theo sưng phù nề, tím bầm, giảm khả năng vận động hoặc tạm mất hẳn một thời gian ngắn. Sau khi tình trạng cấp tính qua đi, nếu thăm khám ta sẽ thấy khớp cổ chân mất vững vàng. Đặc biệt, nếu bong gân mức độ nặng, người bệnh có thể nghe tiếng kêu đánh "rắc" khi bị chấn thương và sau đó mất linh hoạt ở cổ chân một cách trông thấy, triệu chứng khá giống gãy xương.

Lúc này, để chẩn đoán được, bác sĩ sẽ chỉ định 1 trong 2 phương pháp sau:

  • Chụp phim X-quang thấy cấu trúc xương rõ ràng, xem có thay đổi hay không và dùng những hình ảnh gián tiếp như tổn thương dây chằng bên mác, khe sáng mắt cá trong giãn rộng qua ảnh chụp X-quang.
  • Chụp cộng hưởng MRI được áp dụng khi ta nghi ngờ tổn thương đã ảnh hưởng đến dây chằng ở mức độ nặng hoặc thậm chí là tổn thương sụn khớp và chụp khi cổ chân qua hết giai đoạn sưng nề.

4.3. Xử trí khi bị bong gân cổ chân

Đối với trường hợp bị bong gân nhẹ, bệnh nhân hoàn toàn có thể ở nhà tự xử trí bằng các phương pháp sau đây trong thời gian sớm nhất có thể:

  • Nghỉ ngơi và hạn chế đi lại.
  • Tiến hành chườm đá tại vị trí bị sưng, mỗi lần nên chườm tối đa 30 phút và một ngày chườm 3-4 lần. Lưu ý là không đặt đá trực tiếp lên da mà phải dùng túi đá hoặc qua một lớp khăn.

bong gân

Chườm túi đá đúng cách để xử trí bong gân

Xem thêm:

  1. Viêm Đa Khớp - Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Cách Điều Trị
  2. “Thuốc Bổ Xương Khớp” Từ Những Loại Thực Phẩm Thiên Nhiên
  3. Chảy Máu Mũi, Nguyên Nhân, Cách Khắc Phục
  • Băng chun: Băng ép nhẹ xung quanh khớp cổ chân, vùng bị tổn thương hoặc dùng thanh nẹp cố định cổ chân lại. Cổ chân cần được nghỉ ngơi hoàn toàn trong giai đoạn này. Do đó, bạn nên dùng nạng để di chuyển càng tốt.
  • Kê cao chân: Trong 48 tiếng đầu nên kê cao chân hơn tim.
  • Dùng thuốc giảm đau, chống viêm, giảm sưng phù như ibuprofen hoặc alphachoay,...

Đối với các trường hợp mức độ vừa và nặng khi khớp cổ chân sưng quá to, mất thăng bằng, mất vận động,... thì khi đó phải xử trí bằng việc chườm đá, kê cao chân và tuyệt đối giữ cho chân bị thương bất động. Băng bột từ 1/3 trên cẳng chân xuống đến bàn chân và ngón chân trong thời gian tối thiểu 3 tuần. Sau khi bó bột, nên tập luyện để cơ - xương, khớp quen dần với biên độ vận động bình thường của cơ thể.

4.4. Sai lầm hay gặp khi chữa bong gân

Chúng ta hay dùng rượu, cao nóng để xoa vào nơi bị tổn thương là một sai lầm lớn. Bởi lẽ, những tổn thương dây chằng tuyệt đối không được sử dụng các chất gây nóng để xử lý, tác động tại chỗ. Các bác sĩ cho biết, những chất này sẽ làm chảy máu càng mạnh hơn trong khi tổn thương do bong gân thì lại cần thuốc làm lạnh, giảm đau tức thời tại chỗ. Những chất có tính nóng chỉ nên dùng với trường hợp xương gãy bởi sức nóng ấy sẽ làm tăng tiết dịch, máu chảy nhiều làm nhanh liền xương hơn. Chính vì thế mà bạn tuyệt đối không dùng dầu nóng, rượu thuốc hoặc cao nóng xoa vào tổn thương. Việc làm ấy có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp sau này!

bong gân

Hãy hạn chế những sai lầm khi xử trí bệnh bong gân

4.5. Khi nào cần đến bệnh viện

Với các trường hợp xảy ra ở mức độ nặng mà việc điều trị tại chỗ không hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định việc phẫu thuật cho bệnh nhân. Thông thường phương pháp phẫu thuật nội soi, tận dụng các lỗ vào ở mặt trước khớp cổ chân để đưa camera vào, quan sát toàn diện khớp, loại bỏ các mảnh bong sụn khớp (nếu có). Khâu phục hồi dây chằng để kết thúc phẫu thuật hoặc cũng có thể tạo hình lại dây chằng với các mảnh ghép từ gân cơ tự thân.

5. Phòng ngừa bong gân như thế nào?

Để phòng ngừa bong gân, các bạn cần chú ý các vấn đề sau đây:

  • Khởi động kỹ lưỡng trước khi chơi thể thao hoặc thực hiện những hoạt động thể lực khác để làm nóng gân, cơ, tránh tình trạng cơ bị cương cứng bất thường.
  • Đi giày thể thao đúng với cỡ chân của bạn và lựa chọn các loại giày có chất liệu êm ái, hỗ trợ vận động.
  • Cẩn thận đi chạy nhảy, bước đi với nền mấp mô.
  • Giảm hoặc dừng hẳn chơi thể thao khi xảy ra tình trạng đau chân, không nên gắng sức.

bong gân

Cẩn thận khi mang giày cao gót - hạn chế khả năng bị bong gân cho chị em phụ nữ

Xem thêm:

  1. Chảy Máu Cam Và Những Điều Cần Biết
  2. Bệnh Sùi Mào Gà Ở Nam Là Do Đâu? Cách Điều Trị Ra Sao?
  3. 7 Triệu Chứng Đau Dạ Dày Điển Hình Và Cách Chữa Tại Nhà

Bong gân là một tình trạng khó có thể coi thường bởi những nguy hiểm về sau có thể xảy ra. Tốt hơn hết, bạn cần phải vận động đúng cách và phù hợp với mức độ và tình trạng thể chất của bản thân mình. Tập đoàn thể thao Elipsport tin rằng những thông tin trên đã giúp ích được rất nhiều cho bạn. Đừng bỏ lỡ bất kì bài viết mới nào trên trang chủ của chúng tôi bạn nhé!

Kiddo Nguyễn

TẬP ĐOÀN THỂ THAO ELIPSPORT

Website tập đoàn: elipsport.vn

Fanpage tập đoàn: facebook.com/elipsport.vn

Youtube: youtube.com/Elipsportvn

Liên hệ: elipsport.vn/lien-he

Tổng đài MIỄN PHÍ: 1800 6854

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.