1000 cửa hàng trên toàn quốc
Hoặc chọn, tỉnh thành phố

Chức năng của phổi là gì? Các bài tập giúp cải thiện chức năng phổi

Tác giả: Ban biên tập Elipsport - Ngày cập nhật: 29/02/2024 14:47:41

Phổi không chỉ là cơ quan quan trọng trong quá trình hô hấp mà còn đóng vai trò không thể thay thế trong việc cung cấp oxy và loại bỏ khí CO2 khỏi cơ thể. Hiểu rõ về chức năng của phổi và các biện pháp chăm sóc phù hợp là vô cùng quan trọng để duy trì sức khỏe và tránh xa những vấn đề liên quan đến hệ hô hấp. Hãy cùng Elipsport khám phá chi tiết hơn về vai trò quan trọng này và cách bảo vệ phổi một cách hiệu quả.

1. Tìm hiểu về phổi của con người

Phổi nằm ở đâu trong cơ thể?

Trong hệ thống cơ thể, phổi đóng vai trò quan trọng không thể phủ nhận. Theo phân tích giải phẫu, phổi nằm sâu bên trong lồng ngực. Hai lá phổi được phân chia đều ở hai bên của lồng ngực, trái và phải. Nếu nhìn từ phía trước, phổi giới hạn từ xương quai xanh đến xương sườn số 6, và từ phía sau, vị trí cuối cùng của chúng là ở xương sườn số 10, có thể kéo dài đến xương sườn số 12. Trong không gian hẹp này, hai lá phổi lấp đầy và chia cách bởi tim.

Hai lá phổi lấp đầy và chia cách bởi tim

Hai lá phổi lấp đầy và chia cách bởi tim

Đặc điểm hình thể ngoài của phổi người

Theo khía cạnh giải phẫu, phổi là cơ quan có cấu trúc xốp và linh hoạt, treo trong khoang màng phổi bởi dây chằng và cuống phổi. Thể tích của phổi thay đổi tùy thuộc vào lượng khí chứa bên trong, trung bình hai lá phổi người có thể chứa từ 4500 đến 5000ml khí. Ở trẻ sơ sinh, phổi có màu hồng và nặng khoảng 50-60g, còn ở người lớn, chúng có màu xám hoặc xanh biếc và nặng từ 300 đến 475g.

Mỗi phổi được phân chia thành một đỉnh, một đáy và ba mặt khác nhau, với các bờ phân tách. Đỉnh phổi, nổi lên từ xương sườn 1, ngang với đầu sau của xương sườn 1 phía sau và khoảng 3cm trên phần trong của xương đòn phía trước.

Đáy phổi lõm vào và úp khớp lên vòm trên của cơ hoành, gần với vòm hoành và gan. Mặt trước, hay còn gọi là mặt sườn, của phổi khá nhẵn mịn, lồi lên và áp vào lồng ngực. Mặt trong của phổi, hay còn gọi là mặt trung thất, áp vào tim và lõm sâu vì có ấn tim.

Rốn phổi nằm ngay trên ấn tim và là cửa ngõ cho các thành phần cấu tạo nên phổi. Màng phổi bọc kín phổi bao gồm màng phổi thành và màng phổi tạng, áp sát vào nhau trong trạng thái bình thường, nhưng có thể tách ra khi bệnh nhân bị tràn khí hoặc dịch màng phổi.

Phổi là cơ quan có cấu trúc xốp và linh hoạt

Phổi là cơ quan có cấu trúc xốp và linh hoạt

Cấu tạo hình thể trong phổi

Bên trong lá phổi, có một loạt các cấu trúc khác nhau, bao gồm tĩnh mạch, động mạch phổi, tĩnh mạch và động mạch phế quản, các nhánh phân chia của phế quản chính, các sợi thần kinh của đám rối phổi, hạch bạch huyết, mô liên kết các thành phần và mô bao quanh ngoài phổi.

Về cấu trúc mô học, phế quản được hình thành từ bốn lớp: lớp sụn sợi, lớp cơ trơn, lớp dưới niêm mạc và lớp niêm mạc chứa các tuyến phế quản.

Phế quản chính bên trong phổi có cấu trúc phân chia như sau:

Ở đoạn khí quản, tại vị trí đốt sống ngực IV, phế quản chính sẽ rẽ ra thành phế quản chính trái và phải. Phế quản chính trái thường dài hơn và thẳng hơn so với phế quản chính phải. Phế quản chính thuộc bên nào sẽ đi qua rốn phổi của bên đó, và chúng giữ một trục thân chính đi trong phổi, từ đó phân ra thành các phế quản thùy.

Dần dần, các phế quản thùy sẽ phân chia thành những nhánh nhỏ hơn, tạo thành tiểu phế quản, tiểu phế quản tiểu thùy và cuối cùng dẫn đến các phế nang. Những phế nang này thường được bao quanh bởi một mạng lưới các mao mạch.

Về cấu trúc mô học, phế quản được hình thành từ bốn lớp

Về cấu trúc mô học, phế quản được hình thành từ bốn lớp

Cấu tạo hệ thống các dây thần kinh và mạch máu của phổi

Trong phổi, các dây thần kinh, bao gồm đám rối phổi, đi kèm với phế quản chính, tạo thành một mạng lưới phức tạp bao phủ phế quản. Chúng đi vào phổi qua rốn phổi và điều chỉnh hoạt động của các cơ, niêm mạc phế quản và hệ thống phế nang.

Động mạch phổi chính chia ra thành động mạch phổi trái và phải, sau đó tách thành các nhánh thùy, tiếp tục phân chia thành nhánh phân thùy và dần dần thành các mao mạch nhỏ bao quanh phế nang. Lưới mao mạch xung quanh phế nang thường có một mạng chung tĩnh mạch bao quanh các tiểu thùy. Những tĩnh mạch nhỏ này liên kết với nhau để tạo thành các tĩnh mạch lớn, bao gồm tĩnh mạch phổi dưới và tĩnh mạch phổi trên ở cả phổi trái và phải, cả hai đều hướng về tim.

Các dây thần kinh tạo thành một mạng lưới phức tạp bao phủ phế quản

Các dây thần kinh tạo thành một mạng lưới phức tạp bao phủ phế quản

2. Phổi có chức năng gì?

Phổi đóng vai trò quan trọng trong quá trình hô hấp và duy trì sự sống của cơ thể. Chức năng chính của phổi là:

  • Trao đổi khí: Phổi trao đổi khí bằng cách hấp thụ oxy từ không khí và loại bỏ khí cacbonic ra khỏi cơ thể thông qua quá trình hô hấp. Mạng lưới các mao mạch vây quanh phế nang đảm nhận nhiệm vụ này, chuyển Oxy vào máu và đưa CO2 ra khỏi cơ thể.
  • Bảo vệ hệ thống hô hấp: Bên ngoài phế nang và phế quản có một lớp màng nhầy và nhung mao mịn, giữ lại các hạt phấn, bụi và chất bẩn có thể xâm nhập. Hệ thống nhung mao cũng giúp loại bỏ chất bẩn ra khỏi đường hô hấp.
  • Phòng vệ cơ thể khỏi vi khuẩn: Trong lòng phế quản, các tế bào nội mô và tế bào miễn dịch trong mô kẽ giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn và tác nhân gây bệnh. Vi khuẩn và tế bào bạch cầu tích tụ lại dưới dạng đờm và được loại bỏ ra ngoài cơ thể.
  • Duy trì hệ miễn dịch: Mô kẽ và các tế bào miễn dịch trong phổi sản xuất kháng thể và tham gia vào việc tiêu diệt vi khuẩn và tác nhân gây bệnh.
  • Giữ cho tế bào nội mô hoạt động hiệu quả: Phổi giúp duy trì và hoạt động hiệu quả của các tế bào nội mô, tăng cường sức đề kháng và ngăn ngừa sự tổn thương của các cơ quan khác.

Các tế bào nội mô và tế bào miễn dịch trong mô kẽ giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn

Các tế bào nội mô và tế bào miễn dịch trong mô kẽ giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn

3. Một số bệnh thường gặp ở phổi

Một số bệnh phổi phổ biến mà chúng ta thường gặp bao gồm:

  • Viêm phổi: Đây là một trong những vấn đề phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở trẻ em. Viêm phổi thường do vi rút hoặc vi khuẩn tấn công, gây tổn thương và suy giảm chức năng của phổi, có thể dẫn đến suy hô hấp.
  • Tràn dịch màng phổi và tràn khí màng phổi: Đây là các vấn đề sức khỏe đáng lo ngại, khi dịch hoặc khí tích tụ trong không gian giữa hai lớp màng phổi. Để chẩn đoán, thường cần chụp X-quang hoặc CT scan để xác định tình trạng và điều trị phù hợp.
  • Bệnh phổi tắc nghẽn: Bao gồm các bệnh như hen suyễn, giãn phế quản, và viêm phế quản mạn tính. Những bệnh này có thể làm suy giảm chức năng của phổi và gây ra các triệu chứng như khó thở, ho và viêm nhiễm.

Phát hiện và điều trị sớm là điều quan trọng để ngăn ngừa sự suy giảm chức năng của phổi và bảo vệ sức khỏe của bệnh nhân. Hơn hết, điều trị đúng cách dưới sự giám sát của bác sĩ chính là chìa khóa để quản lý và kiểm soát các bệnh phổi này.

Viêm phổi thường do vi rút hoặc vi khuẩn tấn công, gây tổn thương và suy giảm chức năng của phổi

Viêm phổi thường do vi rút hoặc vi khuẩn tấn công, gây tổn thương và suy giảm chức năng của phổi

4. Cách bảo vệ phổi

Để duy trì một thể trạng tốt nhất cho cơ thể, việc chăm sóc và bảo vệ phổi là vô cùng quan trọng. Hãy bắt đầu thay đổi từ những điều đơn giản nhất để có một lá phổi khỏe mạnh cho cơ thể bạn.

  • Chế độ ăn uống lành mạnh: Hãy tăng cường ăn những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như rau xanh, trái cây. Nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn uống giàu rau xanh có thể giảm rủi ro mắc bệnh ung thư phổi.
  • Cải thiện môi trường làm việc: Đảm bảo sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động khi tiếp xúc với các chất độc hại như khói bụi, khí thải xe diesel, hơi sơn, giúp giảm nguy cơ tổn thương phổi.
  • Tập thể dục đều đặn: Lập kế hoạch tập luyện thể dục và thể thao thường xuyên để cải thiện sức khỏe phổi và tim mạch. Điều này không chỉ tốt cho hệ hô hấp mà còn giúp tăng cường sức khỏe tổng thể của cơ thể.
  • Ngừng hút thuốc: Tránh hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá, vì đây là nguyên nhân chính gây ra khoảng 85% các bệnh liên quan đến phổi. Ngừng hút thuốc là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình.
  • Luyện tập hít thở đúng cách: Thực hành các bài tập hơi thở sâu mỗi ngày có thể cải thiện chức năng của phổi. Hít thở sâu giúp tăng cường lưu lượng không khí vào phổi, cải thiện quá trình trao đổi khí và kích thích sự linh hoạt của phổi.

Lập kế hoạch tập luyện thể dục và thể thao thường xuyên để cải thiện sức khỏe phổi và tim mạch

Lập kế hoạch tập luyện thể dục và thể thao thường xuyên để cải thiện sức khỏe phổi và tim mạch

6. Các bài tập cải thiện chức năng phổi

Hãy dành chút thời gian hàng ngày, khoảng 5-10 phút, để rèn luyện và làm quen với các bài tập hít thở dưới đây. Điều này sẽ giúp phổi của bạn trở nên khỏe mạnh và bền bỉ hơn mỗi ngày.

Bài tập thở bằng cơ hoành

Bài tập thở cơ hoành, còn gọi là tập thở bụng, là một phương pháp hữu ích để cải thiện chức năng phổi và làm dịu các triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Đây là một kỹ thuật đơn giản có thể được thực hiện trong thời gian nghỉ ngơi hoặc khi bạn đang thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Dưới đây là các bước để thực hiện bài tập thở cơ hoành:

  • Bước 1: Thả lỏng vai và đặt mình ở tư thế ngồi hoặc nằm trên một bề mặt phẳng.
  • Bước 2: Đặt một tay lên bụng và một tay lên ngực để theo dõi sự thay đổi trong việc thở.
  • Bước 3: Hít vào bằng mũi trong khoảng hai giây, tập trung để cảm nhận không khí đi vào bụng. Bạn sẽ thấy bụng của mình nở ra như đang được thổi phồng.
  • Bước 4: Mím chặt môi và thở ra từ từ, để bụng dần trở lại vị trí ban đầu.
  • Lặp lại các bước này trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 phút mỗi lần thực hiện bài tập thở cơ hoành.

Bài tập thở cơ hoành làm dịu các triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Bài tập thở cơ hoành làm dịu các triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Bài tập thở chu môi nhẹ

Hít thở bằng cách chu môi nhẹ là một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để làm chậm nhịp thở của bạn, giúp tạo ra sự thư giãn và dễ dàng hơn cho hoạt động của phổi. Bằng cách này, đường hô hấp của bạn sẽ có thời gian để thư giãn hơn, từ đó cải thiện quá trình trao đổi oxy trong cơ thể.

So với bài tập thở cơ hoành, việc thực hiện hít thở bằng cách chu môi nhẹ đơn giản và dễ thực hiện hơn nhiều. Bạn có thể áp dụng ngay cả khi không có sự hướng dẫn từ chuyên gia y tế hoặc huấn luyện viên thể chất.

Để thực hiện bài tập này, bạn có thể làm theo các bước sau:

  • Bước 1: Hít vào từ từ bằng mũi, cảm nhận không khí đi vào đường hô hấp.
  • Bước 2: Chu môi nhẹ nhàng như sắp thổi nến và thở ra thật chậm. Hãy nhớ là thời gian thở ra có thể kéo dài gấp đôi thời gian hít vào.
  • Bước 3: Lặp lại động tác này liên tục trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 phút để có hiệu quả tốt nhất.

Hít thở bằng cách chu môi nhẹ là một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để làm chậm nhịp thở của bạn

Hít thở bằng cách chu môi nhẹ là một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để làm chậm nhịp thở của bạn

Trên đây là bài viết về các chức năng của phổi và vai trò quan trọng của nó trong cơ thể con người. Có thể nói rằng phổi là bộ phận không thể thiếu để duy trì sự sống. Chính vì vậy việc bảo vệ phổi bằng cách duy trì lối sống lành mạnh thông qua việc ăn uống và sinh hoạt là vô cùng thiết yếu. Hãy tập luyện thể thao thường xuyên để tăng khả năng hô hấp tốt hơn. Đến với Tập đoàn Elipsport, bạn sẽ được tư vấn chăm sóc cơ thể hoàn hảo nhất. Gọi ngay hotline 1800 6854 để được tư vấn nhé!

Xem thêm:

Truy cập website Elipsport.vn để tham khảo thêm các dòng may chay bo, xe đạp tập, ghế massage,... Hoặc gọi điện thoại đến 18006884 để được các nhân viên của chúng tôi hổ trợ tư vấn. Ngoài ra, bạn có thể trực tiếp đến cửa hàng Elipsport Bình Dương để có thể trải nghiệm sản phẩm và được các nhân viên tư vấn trực tiếp, giúp bạn dễ hơn trong việc lựa chọn sản phẩm.

Chạy Bộ Lúc Nào Là Tốt Nhất? Vào Sáng Sớm Hay Vào Ban Đêm? - ảnh 4
Elipsport - Thương hiệu thể thao tại nhà với các dòng sản phẩm như: Máy chạy bộ, xe đạp tập, ghế massage… được khách hàng tin dùng hiện nay. Hệ thống cửa hàng tại 63 tỉnh trên toàn quốc. CEO Elipsport với phương châm: “Sức khoẻ cho người Việt là mục tiêu của cuộc đời tôi.”
Câu hỏi thường gặp
Chức năng chính của phổi là giúp đưa oxy trong không khí khi chúng ta hít thở, đi vào tế bào máu (còn gọi là hồng cầu). Sau đó tế bào máu sẽ mang oxy đi khắp cơ thể để cung cấp cho các tế bào trong các cơ quan nội tạng sử dụng. Phổi cũng hoạt động giúp cơ thể loại bỏ khí CO2 khi chúng ta thở ra.
Danh mục sản phẩm