• 1800 6854

Gốc Tự Do Kẻ Thù Bên Trong Cơ Thể

Trong cơ thể chúng ta thường xuyên sản sinh ra các mảng phân tử không ổn định được gọi là gốc tự do. Theo nghiên cứu, các gốc tự do là nguyên nhân chính dẫn đến sự lão hóa, ung thư, tắc nghẽn động mạch và nhiều thuyết khác.

  1. Bài tập thể dục giảm mỡ cho eo thon bụng nhỏ nhanh
  2. Đi bộ bao lâu là đủ để giảm cân và giảm mỡ bụng
  3. Các bài tập cơ bụng dưới giảm mỡ cho nam tại nhà
  4. Tập bao lâu để có cơ bụng số 11? Cách tập cơ bụng số 11 tại nhà dành cho nữ

1. Gốc tự do là gì?

Gốc tự do (free radical) là những nguyên hay phân tử có lớp quỹ đạo ngoài cùng chứa điện tử đơn lẻ giúp các gốc tự do có khả năng oxy hóa rất cao. Trong cuộc sống, khi cơ thể chúng ta tiếp xúc với các độc tố tự nhiên và nhân tạo như: thuốc trừ sâu, bức xạ, khí thải, hóa chất bảo quản,…lối sống nhiều áp lực hay các chế độ ăn uống dư thừa, không tốt cho sức khỏe sẽ khiến các gốc tự do hình thành.

gốc tự do là gì Gốc tự do là gì?

Các gốc tự do khiến cơ thể gây nên những rối loạn phản ứng và chuỗi phản ứng hóa học trong cơ thể, phá hủy màng tế bào, tiếp đó là các tổn thương như: biến đổi nội tiết tố, kích thích các mềm bệnh và dẫn đến các chứng bệnh xơ vữa động mạch, tiểu đường, tai biến, ung thư,…

Theo các nghiên cứu, các nhà khoa học thì các gốc tự do là thủ phạm gây ra hơn 60 loại bệnh khác nhau, trong đó đặc biệt nguy hiểm đến não bộ là các bệnh như suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, Alzheimer,…Chính vì những nguy hại đó, gốc tự do được xem là “sát thủ” bên trong cơ thể gây ra quá trình lão hóa và phần lớn các bệnh tật.

Trong cơ thể có rất nhiều các loại gốc tự do nhưng các gốc có độ nguy hiểm hơn cả bao gồm: superoxide, ozone, hydrogen peroxide, lipid peroxy, nhất là hydroxyl radical - một gốc rất phản ứng và gây ra nhiều tổn thương sức khỏe.

2. Nguyên nhân chính gây ra gốc tự do

gốc tự do và nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra gốc tự do

Mắc dù các gốc tự do được xác định là được sản sinh tự nhiên qua các phản ứng trao đổi chất trong cơ thể, nhưng một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, yếu tố lối sống cũng có thể đẩy nhanh quá trình này, bao gồm:

  • Thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, như thuốc trừ sâu và ô nhiễm không khí.
  • Hút thuốc, uống nhiều rượu bia.
  • Ăn các thực phẩm chiên, nướng, đóng hộp trong thời gian dài.

Những yếu tố lối sống không lành mạnh này cũng có liên quan đến các bệnh lý nguy hiểm như ung thư, tim mạch,… Stress oxy hóa cũng là một trong những lý do cho biết vì sao tiếp xúc với những yếu tố trên lại dẫn đến nhiều bệnh tật.

3. Gốc tự do ảnh hưởng thế nào đến cơ thể

Lần đầu được công bố vào năm 1956, theo thuyết gốc tự do về lão hóa (free radical theory of aging) các gốc tự do sẽ phá vỡ các tế bào trong cơ thể theo thời gian.

Khi chúng ta già đi, cơ thể dần mất đi khả năng chống lại tác động của gốc tự do dẫn đến kết quả là các gốc ngày một nhiều. Lúc đó, stress oxy hóa tăng nhanh và gây nhiều tổn hại đến tế bào, dẫn đến quá trình thoái hóa cũng như lão hóa tự nhiên.

Gốc tự do ảnh hưởng thế nào đến cơ thể Gốc tự do ảnh hưởng thế nào đến cơ thể

Có thể bạn quan tâm:

  1. Cách Giảm Stress Hiệu Quả Tức Thì Cho Những Ai Chưa Biết
  2. Nguyên Nhân Rụng Tóc Và Biện Pháp Chữa Rụng Tóc Hiệu Quả
  3. Nhụy Hoa Nghệ Tây Có Tác Dụng Gì Đối Với Sức Khỏe?

Các nghiên cứu và những giả thuyết khác nhau đã tìm ra những ảnh hưởng mà gốc tự do có thể gây ra với cơ thể:

  • Não: Thoái hóa thần kinh, đau nửa đầu, đột quỵ hay ung thư não
  • Mắt: Thoái hóa võng mạc, thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể
  • Da: Lão hóa da, vảy nến, viêm da
  • Hệ miễn dịch: Viêm nhiễm mãn tính, các rối loạn tự miễn, bệnh lupus, viêm đường ruột
  • Tim: Suy tim, cao huyết áp, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim…
  • Mạch máu: Tái hẹp lòng mạch, rối loạn chức năng tế bào nội mô, cao huyết áp..
  • Phổi: Hen phế quản, dị ứng, ung thư, phổi tắc nghẽn mãn tính,…
  • Thận: Bệnh thận mãn tính, thải ghép thận, viêm cầu thận
  • Đa cơ quan: Tiểu đường, lão hóa, mệt mỏi mãn tính,…
  • Khớp: Thấp khớp, thoái hóa khớp, viêm khớp vẩy nến

Ngoài ra, các gốc tự do còn có tác động xấu đến những thay đổi ngoại hình như da mất độ đàn hồi, xuất hiện nếp nhăn, tóc bạc, rụng tóc, thay đổi kết cấu sợi tóc. Một số bệnh liên quan đến di truyền như bệnh thoái hóa di truyền, bệnh Huntington hoặc Parkinson.

Các nhà nghiên cứu trên chuột cho thấy các gốc tự do được tạo ra trong ty thể có thể phá hỏng các chất mà tế bào cần để hoạt động. Điều này gây ra đột biến khiến tạo ra nhiều các thành phần này hơn nữa dẫn đến đẩy nhanh quá trình tổn thương tế bào.

4. Vì sao gốc tự do dễ tấn công não bộ?

Gốc tự do có thể tấn công vào tất cả các cấu trúc tế bào trong cơ thể nhưng não bộ lại là nơi chịu đựng nhiều tổn hại nhất.

gốc tự do dễ tấn công não bộ Vì sao não bộ dễ bị gốc tự do tấn công

Thông thường não chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng lại có nhu cầu oxy đến 20%-25% trên toàn cơ thể. Bên cạnh đó, não còn là cơ quan có tới 60% thành phần là các axit béo chưa bão hòa rất dễ bị oxy hóa. Chính vì vậy, quá trình chuyển hóa các chất tại não diễn ra rất mạnh mẽ, dẫn đến sản sinh ra nhiều gốc tự do.

Là “tụ điểm” tập kết nhiều gốc tự do nhất trong cơ thể, nhưng bản thân não bộ lại phòng chống các gốc tự do kém hơn so với các cơ quan khác. Ví dụ, khả năng phòng chống gốc tự do của não chỉ bằng 1/10 so với gan.

Cũng vì lý do đó, não rất nhạy cảm vè dễ bị tổn thương bởi sự tấn công của gốc tự do, dẫn đến hai nhóm bệnh thường gặp là thoái hóa tế bào thần kinh và bệnh lý mạch máu não.

Ở nhóm bệnh thoái hóa tế bào thần kinh, gốc tự do làm tổn thương cấu trúc, thậm chí gây chết tế bào não làm suy giảm chức năng vùng não bộ. Tùy vào vị trí ảnh hưởng, các triệu chứng có thể xuất hiện khác nhau như: suy giảm khả năng học tập, tư duy kém, suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ,…

 Ở nhóm bệnh mạch máu não, gốc tự do có thể ảnh hưởng đến thành mạch, thúc đẩy sự hình thành các mảng xơ vữa và tạo huyết khối. Lòng mạch khi bị hẹp sẽ khiến cản trở lưu thông máu, gây các vấn đề về tuần hoàn máu như thiếu máu não, tai biến mạch máu não, đau nửa đầu,…

5. Làm thế nào để chống lại các gốc tự do?

Khoa học đã chứng minh rằng việc vô hiệu hóa các gốc tự do và phục hồi các tế bào bị tổn thương có thể giúp cơ thể tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa bệnh tật và làm chậm quá trình lão hóa.

cách chống lại gốc tự do Cách chống lại các gốc tự do

Giảm sự sản sinh gốc tự do

Như đã đề cập ở phần nguyên nhân, gốc tự do không chỉ sản sinh tự nhiên trong quá trình chuyển hóa cơ thể mà còn hình thành dưới tác động của các yếu tố bên ngoài. Do đó, để giảm đi sự sản sinh của gốc tự do, chúng ta có thể can thiệp bằng cách thay đổi lối sống và môi trường xung quanh.

Hãy xây dựng một lối sống lành mạnh, kết hợp tập thể dục, thư giãn tinh thần mỗi ngày để giảm bớt các áp lực stress trong cuộc sống. Bên cạnh đó, nếu có thể, bạn hãy cố thay đổi môi trường làm việc ít tiếp xúc với các chất độc hại.

Bổ sung chất chống gốc tự do

Ngoài việc hạn chế những yếu tố tác động từ bên ngoài, việc áp dụng một chế độ dinh dowxng lành mạnh, khoa học cũng vô cùng cần thiết. Nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng có tác dụng giúp cơ thể tăng khả năng phòng vệ và trung hòa gốc tự do một cách hữu hiệu.

Trong khẩu phần ăn hàng ngày, bạn nên chú ý tăng cường các thảo dược, trái cây giàu vitamin C, E và rau củ quả. Là nguồn cung cấp dồi dào các chất chống gốc tự do, đồng thời bạn cần hạn chế các món ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm đóng hộp hay bia rượu,…

Sử dụng tinh chất thiên nhiên trung hòa gốc tự do

Gần đây, một số nhà khoa học đã chế tạo, chiết xuất thành công chất chống lại gốc tự do từ thiên nhiên, nổi bật như Anthocyanin, Pterostilbene có trong Blueberry sinh trưởng ở Bắc Mỹ.

Ngoài khả năng tiêu diệt gốc tự do mạnh mẽ, Anthocyanin và Pterostilbene còn giúp hạn chế tổn thương thành mạch, cải thiện lưu lượng máu lên não, đồng thời giảm thiểu các triệu chứng bệnh lý mạch máu não, cải thiện tình trạng đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, ù tai, yếu liệt nửa người…

Bên cạnh đó, các chất chống gốc tự do này còn giúp bảo vệ, tăng cường hoạt động tế bào thần kinh, cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tập trung, chống căng thẳng, stress,…

 6. Những điều chưa thể lý giải

Một số các nghiên cứu cho rằng, chất chống oxy hóa không thể “chữa trị” các tác động của gốc tự do, ít nhất là trong trường hợp chúng đến từ các nguồn bổ sung nhân tạo như thực phẩm chức năng. Đây cũng là điều khiến cho người người tự đặt câu hỏi về nguồn gốc thực sự của các gốc tự do.

gốc tự do và những điều chưa thể lý giải Những điều chưa thể lý giải

Xem thêm:

  1. Psychopath Là Gì? Sự Khác Nhau Giữa Sociopath Và Psychopath?
  2. 12 Tác Dụng Của Saffron Đối Với Sức Khỏe Con Người
  3. Thoát Vị Đĩa Đệm Nguyên Nhân Và Một Số Biện Pháp Phòng Tránh

Ở một giả thuyết khác, gốc tự do được cho là một dấu hiệu sớm của các tế bào đã chống lại bệnh tật hoặc chúng sẽ xuất hiện theo thời gian, không gì có thể ngăn lại. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có nhiều dữ liệu để giải thích hết các vấn đề liên quan đến gốc tự do này.

Trong những góc độ khác, những người quan tâm đến cách chống lại lão hóa do gốc tự do thường khuyên nên tránh các nguồn phổ biến có thể gây ra thành phần này như khói bụi, ô nhiễm hay các thực phẩm chiên, nướng. Theo đó, bạn cũng cần xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh và không cần phải quá lo lắng về việc bổ sung thêm các chất chống oxy hóa.

Trên đây là những chia sẻ về gốc tự do – “kẻ thù bên trong cơ thể” của chúng ta. Mong rằng qua bài viết này, các bạn có thể hiểu hơn về khái niệm gốc tự do là gì, cũng như các tác hại, ảnh hưởng và các cách ngăn ngừa hiệu quả nhất. Bên cạnh can thiệp vào những yếu tố bên trong, để bảo vệ sức khỏe, mong bài viết này sẽ có thể đem đến cho bạn nhiều động lực để xây dựng cho mình một lối sống khỏe. Hãy xây dựng một lối sống lành mạnh cùng thói quen ăn uống khoa học để cơ thể chúng ta luôn “bền bỉ” và giữ được sự tươi trẻ nhé!

TẬP ĐOÀN THỂ THAO ELIPSPORT

Website tập đoàn: elipsport.vn

Fanpage tập đoàn: facebook.com/elipsport.vn

Youtube: youtube.com/Elipsportvn

Liên hệ: elipsport.vn/lien-he

Tổng đài MIỄN PHÍ: 1800 6854

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.