• 1800 6854

Liệt Dây Thần Kinh Số 7: Trọn Bộ Thông Tin Cần Biết

Liệt dây thần kinh số 7 là tình trạng các cơ của nửa bên mặt bị liệt một phần hoặc liệt hoàn toàn, không thể hoạt động được. Dây thần kinh số 7 là dây thần kinh vận động, chi phối vận động của cơ mặt. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, dẫn tới liệt cơ mặt.

  1. #5 Cách giảm cân với mật ong vào buổi sáng như thế nào
  2. Ăn đậu phộng rang có tăng cân không?
  3. Thực đơn Keto chuẩn giảm cân siêu tốc 7 - 28 ngày
  4. Eat Clean là gì? Chế độ ăn và thực đơn Eat Clean trong 1 tuần

Dây thần kinh mặt có đường đi vô cùng phức tạp từ hệ thống thần kinh trung ương, đi qua thái dương, tuyến mang tai. Sau đó, tới các cơ ở mặt. Vì vậy, nguyên nhân liệt nửa mặt có thể do thân não, xương đá, tuyến mang tai, dây thần kinh số 7,... Liệt dây thần kinh số 7 hay còn được gọi là tình trạng liệt mặt ngoại biên, liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Tình trạng này do sự tổn thương của dây thần kinh mặt, trái ngược với liệt mặt trung ương do tổn thương liên quan tới não. 

liệt dây thần kinh số 7

Tình trạng liệt mặt ngoại biên

1. Dây thần kinh số 7 ngoại biên là gì?

1.1. Giải phẫu dây thần kinh số 7

Dây thần kinh số 7 vận động và dây thần kinh số 7 cảm giác là các dây thần kinh mặt. Dây thần kinh số 7 đi từ rãnh hành cầu, qua hố sọ tới lỗ tai trong. Rồi đi vào trong ống tai trong rồi vào ống Fallop. Tiếp đến, dây thần kinh số 7 cảm giác phân nhánh cho tuyến lệ để điều tiết nước mắt trước khi tới hạch gối. Sau hạch gối, dây thần kinh số 7 phân nhánh vận động cho cơ bàn đạp. Dây số 7 cảm giác tác khỏi số 7 vận động, tạo thành thần kinh thừng nhĩ. Và tới phân nhánh cảm giác cho 2/3 trước lưỡi và tuyến nước bọt mang tai.

Dây số 7 chui qua lỗ trâm chũm để ra ngoài sọ, qua giữa 2 thùy của tuyến mang tai. Sau đó, được chia thành 2 nhánh tận. Với nhiệm vụ phân bố vận động cho cơ bám da mặt và cơ bám da cổ.

1.2. Chức năng dây thần kinh số 7

  • Điều khiển vận động cho toàn bộ cơ bám da mặt, cơ bám da cổ và xương bàn đạp ở tai giữa.
  • Chi phối hoạt động bài tiết của tuyến lệ, tuyến niêm dịch của mũi, tuyến nước bọt dưới lưỡi, tuyến nước bọt dưới hàm.
  • Nhận thêm vị giác ở khu vực ⅔ trước lưỡi và cảm giác vòm miệng, cảm giác nông vùng ống tai ngoài cùng với vùng da nhỏ phía sau vành tai. 

liệt dây thần kinh số 7

Dây thần kinh số 7 điều khiển vận động cho cơ bám da mặt

2. Triệu chứng liệt dây thần kinh số 7

Một số triệu chứng rất rõ ràng để người bệnh cũng như người thân có thể nhận ra bệnh liệt mặt như sau:

  • Mặt đột nhiên bị xệ xuống một bên, nửa bên còn lại bình thường.
  • Miệng méo, uống nước bị trào ra ngoài, mất vị giác. 
  • Không nhắm được mắt một bên.
  • Khó cử động, nói chuyện, cười.
  • Đau trong tai, đau đầu, tê liệt, yếu một bên mặt.
  • Nước bọt, nước mắt chảy ra nhiều khi ăn, nói chuyện.

liệt dây thần kinh số 7

Mặt bị lệch một bên là dấu hiệu bệnh

3. Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7

Dây thần kinh mặt có đường đi phức tạp trước khi phân bố thần kinh tới các cơ ở vùng mặt. Chính vì thế, tổn thương vận động của nửa bên mặt có thể xuất phát từ cầu não, ở dây số 7 trong góc cầu tiểu não, xương đá hoặc tuyến mang tai. Một số nguyên nhân phổ biến nhất có thể kể tới như sau. 

3.1. Xuất phát trong sọ

  • Tai biến mạch máu não.
  • U dây thần kinh thính giác.
  • U của hệ thần kinh trung ương (liệt mặt trung ương).

3.2. Xuất phát trong hoặc ngoài xương thái dương

  • Cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột, nhiễm virus, bị cảm cúm, bị bệnh viêm tai mũi họng,… Những yếu tố này gây ảnh hưởng tới dây thần kinh số 7. Từ đó, gây ra tình trạng liệt mặt.
  • Chấn thương vùng mặt hay chấn thương sọ (ở vùng thái dương), chấn thương xương chũm cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh. 
  • Người bị huyết áp cao hay xơ vữa động mạch đều có nguy cơ bị liệt mặt. 
  • Người có hệ miễn dịch suy yếu, suy nhược cơ thể cũng có thể bị liệt mặt.
  • Liệt mặt vô căn hay còn gọi là liệt mặt Bell là nguyên nhân phổ biến nhất. Chiếm tỉ lệ tới khoảng 11/1000 người bệnh. Nguyên nhân có thể do sự tấn công của virus lên dây thần kinh mặt, khiến dây mặt bị viêm. 
  • Zona hạch gối.
  • U dây thần kinh mặt, u tuyến mang tai.
  • Nhiễm khuẩn tai giữa biến chứng, nhiễm Mononucléose, bệnh Lyme.

3.3. Do một số bệnh hệ thống 

  • Bệnh u hạt Sarcoidosis.
  • Bệnh đa thần kinh.
  • Bệnh xơ cứng rải rác.

liệt dây thần kinh số 7

Tổn thương vận động của nửa bên mặt

Xem thêm:

  1. Xuất Huyết Não: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân, Chẩn Đoán, Điều Trị
  2. Chế Độ Ăn Khi Bị Viêm Loét Dạ Dày - Tá Tràng
  3. Loãng Xương - Nguy Cơ, Triệu Chứng, Cách Phòng Bệnh

4. Biến chứng liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên

Căn bệnh liệt mặt có thể gây nên nhiều biến chứng nặng nề nếu không được phát hiện dấu hiệu liệt nửa mặt sớm và điều trị kịp thời.

4.1. Biến chứng về mắt

Biến chứng về mắt như viêm giác mạc, viêm kết mạc, loét giác mạc, lộn mí. 

4.2. Di chứng đồng vận

Di chứng đồng vận như cơ co không thể tự chủ được để phối hợp với các hoạt động tự chủ khác. Dẫn tới mép bị kéo lên khi nhắm mắt, cười nhưng khóe miệng bị kéo xuống, …

Nếu bị tổn thương dây thần kinh ở thể nặng thì bệnh nhân bị co thắt nửa bên mặt sau khi bị liệt mặt. 

4.3. Hội chứng nước mắt cá sấu

Một biến chứng hiếm gặp hơn có thể kể tới như hội chứng nước mắt cá sấu. Bệnh nhân sẽ bị chảy nước mắt liên tục trong khi ăn.

liệt dây thần kinh số 7
Biến chứng về mắt do liệt mặt ngoài biên

5. Chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7

5.1. Chẩn đoán dựa trên dấu hiệu lâm sàng 

Bác sĩ dựa trên các dấu hiệu lâm sàng để xác định bệnh nhân có bị bệnh hay không. Bệnh nhân sẽ được hỏi cụ thể về tình trạng liệt mặt, các triệu chứng đi kèm như chấn thương, chảy tai, rối loạn vị giác, giảm tiết nước mắt, … Bác sĩ xác định khi bệnh nhân có thể nhắm kín mắt không, có bị dấu hiệu Charles bell hay không, … Ở trạng thái bệnh nhân nghỉ ngơi, bác sĩ sẽ quan sát mặt của bệnh nhân để phát hiện dấu hiệu liệt mặt như:

  • Mặt không cân xứng. Mặt bị kéo lệch về bên không bị liệt. 
  • Nếp nhăn trên trán ở bên mặt liệt không còn.
  • Cung mày một bên bị rũ xuống.
  • Mép miệng bên bị liệt hạ thấp xuống với bên còn lại.
  • Má bị nhão và phồng lên khi người bệnh thở ra. 
  • Khi bệnh nhân nhắm chặt mi mắt, lông mi của bên mặt liệt dài hơn bên bình thường. 

5.2. Khám tai, họng, cổ và thần kinh 

Tiếp đến, bệnh nhân sẽ được bác sĩ khám tai, họng, cổ và thần kinh để chẩn đoán bệnh. Bác sĩ khám tai để tìm kiếm các nốt phỏng vùng cửa tai, chảy tai và tình trạng của màng nhĩ tai. Bác sĩ sẽ tiến hành sở cổ mặt cũng như khám họng để xác định có sự xuất hiện của khối u tuyến mang tai hay không. Việc khám thần kinh để tìm ra các tổn thương dây thần kinh sọ phối hợp khác cũng được thực hiện. 

5.3. Thực hiện cận lâm sàng

Một số thực hiện cận lâm sàng để xác định chính xác tình trạng và nguyên nhân gây bệnh có thể kể tới như chụp cộng hưởng từ sọ não có mạch máu não. Nhằm mục đích xác định tổn thương ngoại biên hay tại trung ương. Ngoài ra, một số xét nghiệm như công thức máu, đường máu, sinh hóa, máu lắng, … cũng có thể được thực hiện nhằm xác định bệnh liệt dây thần kinh số 7

liệt dây thần kinh số 7

Bác sĩ chẩn đoán bệnh 

6. Điều trị liệt dây thần kinh số 7

Các trường hợp bị liệt mặt ở mức độ nhẹ có thể hồi phục hoàn toàn trong từ 2 - 6 tuần. Những trường hợp nặng sẽ cần thời gian dài hơn, và có thể để lại di chứng sau khi hồi phục. Một số phương pháp được áp dụng để điều trị bệnh có thể kể tới như sau. 

6.1. Biện pháp sử dụng thuốc 

Bệnh nhân được bác sĩ kê đơn thuốc corticoid sớm, liều cao (1mg Prednisolon /kg). Trong trường hợp bệnh nhân đã được loại trừ các chống chỉ định như bệnh đái tháo đường, lao, viêm loét dạ dày, rối loạn tâm thần...

Ngoài ra, nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus thì bác sĩ sẽ cho bệnh nhân sử dụng thuốc chống virus. 

6.2. Biện pháp không dùng thuốc

Hiện nay, đối với liệt mặt thì các biện pháp y học cổ truyền cũng được áp dụng rất nhiều và mang tới hiệu quả khả quan. Có thể kể tới như: Châm cứu, bấm huyệt, các bài tập cho cơ mặt.

Các biện pháp vật lý trị liệu như điện di nivalin, sóng ngắn, điện xung dòng xung kích thích, hồng ngoại hay xoa bóp cũng có tác dụng điều trị liệt mặt. 

6.3. Phẫu thuật

Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật. Nhằm loại trừ nguyên nhân như áp - xe não, mổ u não, loại bỏ khối máu tụ. Hoặc phẫu thuật để giải phóng dây thần kinh bị chèn ép trong ống dây thần kinh, nằm ở xương đá như viêm tai xương chũm.

liệt dây thần kinh số 7

Điều trị liệt mặt có nhiều phương pháp

7. Phòng ngừa bệnh liệt mặt

Sau khi được chẩn đoán và điều trị liệt mặt, bệnh nhân cần thực hiện theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để phòng ngừa bệnh diễn biến nặng hơn hoặc tái phát. Thêm vào đó, đừng bỏ qua các cách tự chăm sóc bản thân sau đây. 

7.1. Vệ sinh mắt sạch sẽ 

Để phòng ngừa liệt mặt, bác sĩ khuyến cáo mọi người luôn giữ vệ sinh mắt sạch sẽ. Như dùng chất làm trơn, rửa mắt bằng nước muối sinh lý, nhỏ nước mắt nhân tạo để tránh bị khô mắt và hạn chế bội nhiễm mắt.

7.2. Vệ sinh răng miệng

Mọi người cần chú trọng việc vệ sinh răng miệng sạch sẽ, đặc biệt là trẻ em và người lớn tuổi. Nếu không đánh răng thường xuyên, để thức ăn ứ đọng lại trên trong má bị liệt. Dễ dẫn tới viêm răng miệng. Từ đó, gây ảnh hưởng tới sức đề kháng của cơ thể. Và thời gian phục hồi bệnh kéo dài hơn. 

7.3. Xây dựng lối sống lành mạnh

Người thường xuyên thức khuya, thần kinh bị căng thẳng kéo dài hoặc ít vận động, tập thể dục thể thao có nguy cơ bị liệt mặt ngoại biên rất cao. Thêm vào đó, những người lạm dụng rượu, bia, chất kích thích trong thời gian dài cũng có thể bị liệt mặt. Chính vì vậy, cần loại bỏ những yếu tố này trong cuộc sống hằng ngày để ngăn ngừa nguy cơ liệt mặt.

liệt dây thần kinh số 7

Tránh để khô mắt, vệ sinh mắt sạch sẽ

Xem thêm:

  1. SPF Là Gì? Ý Nghĩa Chỉ Số SPF Của Kem Chống Nắng
  2. Trọn Bộ Kiến Thức Về Cấu Tạo Cơ Thể Người
  3. Ngày An Toàn Là Gì? Cách Tính Như Thế Nào?

Trên đây là tổng hợp trọn bộ thông tin cần nắm về liệt dây thần kinh số 7 dẫn tới liệt mặt. Hy vọng bài viết hữu ích trong việc sớm phát hiện bệnh để kịp thời điều trị, mang lại hiệu quả tối ưu và không để lại bất kỳ di chứng nào. 

Thảo Phạm

TẬP ĐOÀN THỂ THAO ELIPSPORT

Website tập đoàn: elipsport.vn

Fanpage tập đoàn: facebook.com/elipsport.vn

Youtube: youtube.com/Elipsportvn

Liên hệ: elipsport.vn/lien-he

Tổng đài MIỄN PHÍ: 1800 6854

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.