• 1800 6854

Tìm Hiểu Hạch Bạch Huyết Và Các Bệnh Hạch Bạch Huyết

Hạch bạch huyết là một phần của hệ bạch huyết và chứa các tế bào bạch huyết. Chúng có hình bầu dục dẹp, có mặt trong các mạch bạch huyết trên khắp cơ thể. Và còn được gọi là hạch lympho. Hạch lympho nóng, sưng, viêm là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh căn bệnh.

Hạch lympho đóng giữ một vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ miễn dịch. Các tế bào bạch huyết có khả năng giữ lại các phần tử ngoại lai. Trong khi làm nhiệm vụ này, chúng có thể bị sưng hoặc viêm. Điều này có thể là triệu chứng của những căn bệnh nhẹ không đáng lo ngại. Nhưng cũng có thể cho thấy cơ thể đã bị ung thư. Vì vậy, việc tìm hiểu về bộ phận này cũng như những căn bệnh liên quan là điều cần thiết. 

1. Hạch bạch huyết nằm ở đâu?

Trên cơ thể con người, có khoảng 500 - 600 hạch lympho rải rác trên khắp cơ thể. Tuy vậy, bạn chỉ có thể cảm nhận hoặc chạm vào được một số ít hạch ở các vị trí: hạch bạch huyết cuối hàm, sau tai, ở nách, ở cổ, ở bẹn (háng), trên xương đòn, trên bụng.

hạch bạch huyết

Những vị trí dễ cảm nhận và sờ được hạch lympho trên cơ thể

2. Cấu tạo, vai trò của hạch bạch huyết

2.1. Kích thước hạch

Mỗi hạch lympho có kích thước khác nhau. Có loại nhỏ như đầu kim chỉ vài mm cho tới lớn như hạt đậu 1 - 2 cm. Có hình như hạt đậu, có hình như quả trứng nằm trong vỏ xơ. 

2.2. Cấu tạo hạch 

Hạch bạch huyết bao gồm hai thành phần chính là vỏ ngoài và miền tủy bên trong. Vỏ ngoài có dạng sợi, bao bọc xung quanh miền tủy, trừ vị trí tủy tiếp xúc trực tiếp với rốn hạch. Vỏ ngoài có chứa các mạch bạch huyết để mang bạch huyết tới hạch. Các tế bào nang B ở nang lympho và tế bào T tập trung ở cận vỏ. Nang bạch huyết nằm trong các khoang của hạch lympho. Mỗi nang có một vùng vỏ tạo thành từ tế bào nang B, một vùng cận vỏ tế bào T cùng một vùng đế của nang ở miền tủy. Từ vỏ ngoài tách ra các nhánh xơ tiến sâu vào nhu mô hạch. Chúng được gọi là vách xơ và dây xơ. Rốn hạch nằm ở phần lõm vào. Đây là nơi đi vào nhu mô mạch của động mạch. Và là nơi đi ra của hạch huyết quản và tĩnh mạch. 

2.3. Vai trò của hạch lympho

Hạch lympho chứa bạch cầu và kháng thể và là một phần của hệ miễn dịch. Khi cơ thể bị nhiễm trùng hay bị bệnh, các tế bào miễn dịch được sản sinh nhiều hơn. Dẫn tới hạch lympho bị sưng. Bởi vậy, nếu nhận thấy hạch lympho bị sưng. Đồng nghĩa với việc cơ thể đang bị nhiễm trùng hoặc mắc một căn bệnh. Có thể là bệnh nhẹ như viêm phổi. Nhưng cũng có thể là căn bệnh ung thư nguy hiểm. Vì vậy, cùng tìm hiểu về những căn bệnh liên quan tới hạch lympho sau đây. 

hạch bạch huyết

Hạch bạch huyết ở cổ

3. Bệnh sưng hạch bạch huyết

3.1. Dấu hiệu bệnh sưng hạch bạch huyết

  • Hạch bị sưng rất lớn, có thể to bằng hoặc hơn một hạt đậu Hà Lan. 
  • Ấn vào hạch thấy mềm và đau.
  • Hoạt động bộ phận bị sưng hạch khó khăn hơn.
  • Sốt, đau họng thời gian dài. Đổ mồ hôi ban đêm. Khó thở.
  • Sụt cân nhanh.
  • Hạch có thể lan rộng trong 2 - 4 tuần. 

Trong đó, ba dấu hiệu đầu tiên cho thấy hạch bị sưng có thể do một số bệnh nhẹ. Nhưng nếu nhận thấy các dấu hiệu bệnh như sốt, đau họng, khó thở hoặc khó nuốt thức ăn. Hay các hạch tiếp tục sưng, lan rộng thì đây có thể là dấu hiệu bệnh nghiêm trọng, cần tới gặp bác sĩ để được thăm khám.  

hạch bạch huyết

Bệnh nhân sưng hạch lympho ở cổ

3.2. Nguyên nhân gây bệnh sưng hạch

Các loại nguyên nhân phổ biến nhất hiện nay dẫn tới tình trạng hạch bị sưng được bác sĩ chia sẻ sau đây. 

  • Do nhiễm trùng tai: Nếu hạch nổi và sưng ở cổ hoặc vùng đầu, rất có thể bạn bị nhiễm trùng tai. Do dị ứng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên gây nên. 
  • Do virus tấn công cơ thể: Nếu virus tấn công cơ thể ở vị trí nào thì hạch lympho sẽ sưng ngay tại vị trí đó. Một số loại virus phổ biến gây nên bệnh sưng hạch bạch huyết như siêu vi khuẩn gây cúm, vi khuẩn Herpes simplex gây mụn rộp miệng, viêm não mụn rộp, mụn rộp sinh dục. Virus Rubeola gây sởi hay virus Varicella-zoster gây bệnh thủy đậu cũng có thể tấn công cơ thể. 
  • Do cơ thể bị nhiễm khuẩn, dẫn tới nhiễm trùng. Như vi khuẩn Streptococcus hoặc Strep gây bệnh viêm họng, viêm amidan. Hay vi khuẩn Staphylococcus, Staph gây ngộ độc thực phẩm, sốc chất độc, viêm vú. Vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây bệnh lao. 
  • Đặc biệt, nếu các hạch bị sưng ở khu vực cổ, nách, háng đi kèm với biểu hiện đau cơ, nhức đầu, cơ thể suy nhược. Rất có thể bạn đang bị virus HIV tấn công. 
  • Nhiễm trùng răng, nhiễm trùng da cũng có thể là nguyên nhân gây sưng hạch lympho. Nếu ngoài triệu chứng hạch bị sưng, bạn còn nhận thấy da bị đỏ, nóng, đau, ngứa thì rất có thể da đang bị nhiễm trùng. 
  • Đau họng gây viêm, rối loạn hệ miễn dịch khiến cơ thể bị suy yếu, dẫn tới sưng hạch lympho. 
  • Bệnh giang mai, bệnh lậu và chlamydia thường gây ra sưng hạch lympho ở vị trí bẹn.

hạch bạch huyết

Một số nguyên nhân gây bệnh sưng hạch lympho

3.3. Cách điều trị bệnh sưng hạch

Để điều trị khỏi bệnh, phụ thuộc rất nhiều vào sức khỏe của mỗi bệnh nhân cũng như tình trạng nghiêm trọng của bệnh. Quá trình hồi phục có thể diễn ra trong vài ngày, vài tuần, thậm chí là vài tháng. Đặc biệt, trẻ nhỏ và người già có hệ miễn dịch yếu thường mấy nhiều thời gian hơn để bình phục. Một số phương pháp được bác sĩ áp dụng có thể kể tới.

Nếu nguyên nhân gây bệnh sưng do vi khuẩn, bác sĩ sẽ kê thuốc kháng sinh dạng uống hoặc tiêm vào tĩnh mạch. Thuốc giảm đau, thuốc chống viêm cũng thường được kê đơn. Người bệnh có thể tự giảm đau tại nhà bằng cách chườm nóng. Thực hiện đều đặn 3 lần mỗi ngày giúp máu lưu thông tốt hơn. 

Nếu áp xe có thể đã hình thành, các bác sĩ có thể tiến hành phẫu thuật dẫn lưu áp xe. Nếu hạch lympho gây ra tắc nghẽn thì có thể bị cắt bỏ. Ngoài ra, bệnh nhân cần nâng khu vực có hạch bị sưng lên cao. Nhằm giúp giảm sưng và sự lây lan chậm lại. 

hạch bạch huyết

Thăm khám bác sĩ chuyên ngành để điều trị bệnh sưng hạch

4. Ung thư hạch bạch huyết

Ngoài những căn bệnh trên đây, thì những người trên 40 tuổi bị sưng hạch bạch huyết ở dưới cổ hoặc gần xương đòn rất có thể đã bị ung thư hạch. Ngoài ra, nếu bị đau hạch lympho ở nách, nhưng không kèm theo triệu chứng phát ban, loét trên cánh tay cũng có thể là dấu hiệu bệnh ung thư. Ung thư có thể xuất phát từ chính các hạch lympho. Loại ung thư này được gọi là u lympho. Hoặc có thể các tế bào ung thư xuất phát từ những bộ phận khác trên cơ thể. Sau đó, di chuyển qua dòng máu, ở lại trong các hạch lympho. 

4.1. Dấu hiệu ung thư hạch

Bệnh nhân bị ung thư hạch lympho có nhiều triệu chứng khác nhau. Có bệnh nhân bị sưng không đau trong thời gian dài, bệnh diễn biến chậm. Cũng có những bệnh nhân bị sưng hạch phát triển nhanh trong vài ngày hay vài tuần. 

Một số dấu hiệu rõ ràng, dễ dàng nhận biết có thể kể tới: 

  • Hạch nổi phình to nhưng không đau tại cổ, nách, bẹn. 
  • Sốt, đau tức ngực, khó thở. 
  • Vùng bụng đau, phình to ra. 
  • Bệnh nhân có thể cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, ăn không ngon. 
  • Cơ thể mệt mỏi, suy nhược, sụt cân.
  • Đổ mồ hôi nhiều vào ban đêm dù trời không nóng. 

Ngoài ra, các bệnh nhân ung thư hạch còn xuất hiện hiện tượng da bị ban đỏ, mụn nước, mưng mủ. Đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, do khả năng miễn dịch giảm nghiêm trọng, dù thường bị nhiễm trùng như lở loét, tiết dịch.  

hạch bạch huyết

Người cao tuổi có hạch nổi to ở nách là dấu hiệu ung thư hạch

4.2. Chẩn đoán bệnh ung thư

Nếu bác sĩ phán đoán tình trạng đau, sưng hạch lympho có thể do bệnh ung thư thì một số xét nghiệm và chẩn đoán được áp dụng như.

  • Siêu âm để phát hiện hạch lympho phát triển trên 2cm đường kính. Tuy nhiên, phương pháp này không giúp xác định được hạch lympho to lên do nguyên nhân nào. 
  • Chụp CT hoặc MRI được áp dụng để phát hiện những tổn thương trong hạch lympho, sau màng hoặc và màng treo ruột. 
  • Bệnh nhân làm xét nghiệm công thức máu hoàn chỉnh khi bị sưng một vài nút hạch. Để phát hiện chi tiết về thông tin các tế bào bạch cầu chống nhiễm trùng.
  • Thực hiện sinh thiết chỉ số khối u bằng cách sinh thiết hạch, gan, tủy, xét nghiệm máu, nội soi trung thất Mediastinoscopy. Điều này giúp bác sĩ xác định u lành tính hay ác tính. 
  • Nếu bệnh nhân bị sưng hạch lympho toàn cơ thể thì một số xét nghiệm khác được áp dụng như chụp X quang, xét nghiệm HIV, xét nghiệm bệnh lao, giang mai, kháng thể kháng nhân, xét nghiệm dị hợp tử, … 

hạch bạch huyết

Chụp CT để phát hiện ung thư hạch

4.3. Các giai đoạn ung thư hạch

  • Giai đoạn I: Xuất hiện khối u ở một hạch lympho. Và các tế bào ung thư đã xâm lấn đến các cơ quan khác trong cơ thể.
  • Giai đoạn II: Ung thư xuất hiện từ 2 hạch lympho trở lên. Các tế bào ung thư xâm lấn đến một cơ quan khác và các hạch lympho cùng khu vực. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, các khối u có thể chưa xuất hiện ở các hạch phía cơ hoành.
  • Giai đoạn III: Khối u bạch huyết đã xuất hiện ở cả hai bên cơ hoành.
  • Giai đoạn IV: Ung thư lan rộng ra khắp cơ thể. U lympho thường đã lan ra gan, tủy xương, hoặc phổi.

hạch bạch huyết

Các giai đoạn ung thư hạch lympho

4.4. Điều trị bệnh ung thư hạch bạch huyết

Bệnh ung thư hạch lympho là một trong số ít các căn bệnh ung thư có thể điều trị được. Hiện nay, xạ trị và hóa trị là hai phương pháp điều trị ung thư hạch bạch huyết phổ biến nhất. Ngoài ra, còn có các phương pháp điều trị khác đang trong thử nghiệm lâm sàng như cấy ghép tủy xương, ghép tế bào gốc, và trị liệu sinh học, điều trị trúng mục tiêu.

Như vậy, chúng tôi đã gửi tới bạn đọc trọn bộ thông tin quan trọng về hạch bạch huyết cũng như các căn bệnh liên quan. Tìm hiểu về bệnh để kịp thời có những phương pháp điều trị nhằm ngăn ngừa nguy cơ nguy hiểm cho cơ thể là việc làm cần thiết.

Thảo Phạm

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.