1000 cửa hàng trên toàn quốc
Hoặc chọn, tỉnh thành phố

Tuổi dậy thì có nên giảm cân không? Cách giảm cân thế nào?

Tác giả: Ban biên tập Elipsport - Ngày cập nhật: 29/03/2024 13:31:53

Sự thay đổi của hormone khiến các bé tuổi dậy thì có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và ngoại hình. Đây cũng là thời điểm cơ thể các bé phát triển mạnh, nhiều trẻ gặp vấn đề về cân nặng. Đó cũng chính là lý do nhiều người quan tâm đang ở tuổi dậy thì có nên giảm cân không? Tìm hiểu thêm trong bài viết của Elipsport.

1. Nguyên nhân gây tăng cân ở tuổi dậy thì

Béo phì ở trẻ em đang trong độ tuổi dậy thì chính là một mối quan tâm hàng đầu mà cha mẹ cần chú ý. Việc cân bằng năng lượng, nội tiết tố và chế độ dinh dưỡng gây ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình tăng trưởng, phát triển.

Những trẻ em béo phì thường có chiều cao nhiều hơn so với giới tính, tuổi tác, có xu hướng trưởng thành sớm hơn những trẻ em gầy ốm. Một số nguyên nhân khiến cho trẻ ở độ tuổi dậy thì dễ bị tăng cân bao gồm:

  • Tốc độ chuyển hóa năng lượng giảm khi trẻ vào độ tuổi dậy thì: Trẻ có khuynh hướng ít sử dụng năng lượng hơn, tăng thời gian nghỉ ngơi lên đáng kể so với lúc còn nhỏ. Vì sự vận động giảm xuống nên phần lớn năng lượng dư thừa sẽ bị chuyển hóa thành chất béo khiến trẻ dễ dàng bị béo phì.
  • Trẻ thường ăn nhiều hơn do hormone kích thích tăng trưởng hoạt động mạnh mẽ: Tăng lượng calo tiêu thụ hằng ngày lên mức cao hơn so với nhu cầu thực tế mà cơ thể cần. Nguyên nhân của vấn đề này là do hormone kích thích tăng trưởng trong giai đoạn dậy thì tăng với nồng độ cao. Trẻ sẽ cảm thấy ăn ngon miệng hơn, tiêu thụ nhiều tinh bột, bánh kẹo, nước ngọt.
  • Lối sống ít vận động:

    Lối sống sinh hoạt không lành mạnh, tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, đồ ăn vặt. Bên cạnh đó, xã hội phát triển khiến trẻ giảm vận động thể chất, thích ngồi một chỗ chơi điện tử, sử dụng mạng internet cùng các thiết bị công nghệ, tăng thời gian nghỉ ngơi thụ động.

Dậy thì là độ tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và ngoại hìnhDậy thì là độ tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và ngoại hình

2. Tuổi dậy thì có nên giảm cân không?

Ở bất kỳ tuổi nào khi cân nặng quá cao thì bạn cũng cần giảm cân nếu chỉ số cân nặng vượt quá mức cho phép, béo phì. Để biết cân nặng có quá cao hay không bạn có thể dựa vào chỉ số BMI. Để tính chỉ số này bạn có thể làm theo công thức: 

  • BMI = Cân nặng/ [(Chiều cao)2]

Trong đó, chiều cao tính bằng m và cân nặng tính bằng kg. Để biết mình đang có cân nặng bạn có thể dựa theo bảng dưới đây.

Phân loại  BMI (kg/m2) - WHO
Gầy Dưới 18,5
Bình thường 18,5 - 24,9
Thừa cân  ≥ 25
Tiền béo phì  25 - 29,9
Béo phì độ I 30 - 34,9
Béo phì độ II 35 - 39,9
Béo phì độ III ≥ 40

Nếu trẻ có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 25 thì có thể xác định là trẻ đang bị thừa cân. Đây là thời điểm cần giảm cân để trẻ có ngoại hình cân đối, sức khỏe ổn định và tránh được những căn bệnh do tình trạng thừa cân gây ra.

Tham khảo thêm: Cách tính BMI theo công thức chi tiết nhất

Nếu trẻ ở độ tuổi dậy thì có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 25 thì cần giảm cânNếu trẻ ở độ tuổi dậy thì có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 25 thì cần giảm cân

3. Tuổi dậy thì có cần thiết phải giảm cân không?

Những bạn trẻ tuổi dậy thì thường mơ ước có một thân hình lý tưởng giống một người mẫu, người nổi tiếng mà trẻ thần tượng. Điều này là lý do khiến bé chú trọng nhiều đến việc phải giảm cân. Đôi khi, bé thực hiện những biện pháp giảm cân không tốt cho sức khỏe. Vậy tuổi dậy thì có nên giảm cân không và việc giảm cân có cần thiết không?

Tuy nhiên, cân nặng thay đổi không phải là dấu hiệu bắt buộc trẻ phải giảm cân. Khi bước lên cân, chỉ số sẽ thể hiện cân nặng của mỡ, xương, cơ, những cơ quan nội tạng, những gì đã ăn hoặc uống trước khi cân. Đây là con số không nói chính xác cơ thể đã nhận và mất những gì.

Chưa hết, cơ thể ở tuổi dậy thì sẽ có nhiều thay đổi lớn, điều này sẽ ảnh hưởng nhiều đến chiều cao và cân nặng. Các hormone được giải phóng trong giai đoạn này sẽ khiến các bé gái bị tăng mỡ và các bé trai tăng cơ. Ở những bạn nữ, cơ thể sẽ tạo ra nhiều chất béo giúp bụng, đùi và ngực đầy đặn, phần hông rộng hơn, mông to hơn. Đây là những thay đổi bình thường nhưng có lúc sẽ khiến bé tự ti, tự cảm thấy mình béo lên và bị thừa cân nặng.

Chính vì thế, nếu con bạn có ý muốn giảm cân, bạn hãy dành một chút thời gian để tìm hiểu xem bé có thật sự thừa cân hay không. Trong một vài trường hợp, đây chỉ là nỗi ám ảnh về cân nặng do tâm lý. Để chắc chắn hơn, các bậc phụ huynh cũng có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về những lo lắng của mình và bé về cân nặng tăng trong độ tuổi dậy thì.

Cân nặng thay đổi không phải là dấu hiệu bắt buộc trẻ phải giảm cânCân nặng thay đổi không phải là dấu hiệu bắt buộc trẻ phải giảm cân

4. Cách giảm cân ở tuổi dậy thì an toàn, lành mạnh

Dậy thì là độ tuổi để trẻ phát triển và hoàn thiện cả thể chất và trí tuệ. Do vậy, việc giảm cân cũng sẽ có những khác biệt để trẻ vừa khỏe mạnh vừa tránh được việc thiếu hụt dinh dưỡng dẫn đến gián đoạn phát triển chiều cao và cân nặng. Dưới đây là cách giảm cân hiệu quả cho tuổi dậy thì.

4.1. Chế độ dinh dưỡng

Ở tuổi dậy thì bạn cần xây dựng cho trẻ một chế độ dinh dưỡng phù hợp để kiểm soát cân nặng nhưng không làm trẻ chậm lớn. Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng là nên cho trẻ ăn những loại thực phẩm sau.

  • Rau xanh: Đây là nguồn thực phẩm chứa lượng lớn vitamin và khoáng chất, chất xơ nhưng thường chứa ít calo. Do vậy, bạn có thể cho trẻ dậy thì ăn nhiều để no bụng và kiểm soát được cân nặng.
  • Thịt trắng và cá: Đây là loại thực phẩm có hàm lượng đạm cao, lượng calo thấp có khả năng giúp no lâu. Đồng thời bổ sung loại thịt trắng và cá trắng giúp trẻ phát triển hệ cơ bắp mà không sợ béo phì.
  • Chất béo lành mạnh: Những loại chất béo lành mạnh bạn có thể được tìm thấy ở dầu oliu, cá hồi, cá trích, cá basa,...
  • Tinh bột khó chuyển hóa: Những loại tinh bột khó chuyển hóa như khoai tây, khoai lang, gạo lứt, yến mạch,... giúp việc tiêu hóa thức ăn diễn ra lâu hơn, điều này khiến trẻ ít bị đói bụng hơn.

Ngoài ra, bạn cũng cần tránh không để trẻ nạp vào cơ thể quá nhiều loại thực phẩm có lượng calo cao nhưng không chứa chất dinh dưỡng nhiều như: Nước ngọt, thức ăn nhanh, thức uống chứa nhiều đường, đồ ăn chiên rán,.....

tuổi dậy thì có nên giảm cânChế độ dinh dưỡng quyết định rất nhiều đến cân nặng của trẻ

4.2. Luyện tập thể thao

Tuổi dậy thì có nên giảm cân? Có và một cách để kiểm soát lượng calo là luyện tập thể thao nhiều hơn. Những môn thể thao như: Chạy bộ, đạp xe, bơi lội, khiêu vũ,... sẽ giúp trẻ ở độ tuổi dậy thì phát triển chiều cao, đồng thời giảm cân đáng kể.

Khi áp dụng những cách giảm cân, giảm mỡ bụng tuổi dậy thì như trên mà trẻ không có nhiều thay đổi về cân nặng thì bạn nên liên hệ đến chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ bởi rất có thể bé đang gặp vấn đề về bệnh lý.

tuổi dậy thì có nên giảm cânLuyện tập thể thao là điều cần thiết để kiểm soát cân nặng

4.3. Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát trọng lượng cơ thể. Theo các nghiên cứu, những người thiếu ngủ thường có khả năng tăng cân cao hơn so với những người ngủ đủ từ 7 đến 8 giờ mỗi đêm. Đặc biệt, trẻ em trong độ tuổi dậy thì cần khoảng 9-10 giờ ngủ mỗi ngày để phát triển cơ thể tối đa và giảm thiểu rủi ro tăng cân ngoài ý muốn.

4.4 Uống nhiều nước

Nước chiếm phần lớn cơ thể con người, lên tới 70%. Bổ sung đủ nước hàng ngày không chỉ hỗ trợ cơ thể tăng cường trao đổi chất mà còn giúp biến đổi mỡ thừa thành năng lượng cần thiết cho cơ thể.

Đối với lứa tuổi thanh thiếu niên, việc uống từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày là rất quan trọng. Tuy nhiên, nên chọn uống nước lọc hay nước ép trái cây tự nhiên thay vì các loại nước ngọt có đường, đồ uống có cồn để bảo vệ sức khỏe tốt nhất.

Việc uống từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày là rất quan trọngViệc uống từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày là rất quan trọng

4.5. Đặt ra những mục tiêu lành mạnh, thực tế

Việc loại bỏ mỡ thừa là bước quan trọng hướng tới việc nâng cao sức khỏe tổng thể. Nhưng bạn cần xác định các mục tiêu cụ thể, khả thi và hợp lý trong quá trình này.

Dù việc giảm mỡ thừa là điều bạn mong muốn, nhưng điểm then chốt vẫn là cải thiện sức khỏe chứ không chỉ là giảm cân. Sự góp sức của gia đình, nhà trường trong việc giúp đỡ và giáo dục thanh thiếu niên góp phần lớn để trẻ duy trì thể trạng tốt. Hơn nữa, sự hỗ trợ này còn giúp hình thành thói sống lành mạnh cho trẻ sau này.

Điểm then chốt vẫn là cải thiện sức khỏe chứ không chỉ là giảm cânĐiểm then chốt vẫn là cải thiện sức khỏe chứ không chỉ là giảm cân

4.6. Không tránh hoàn toàn chất béo

Do trẻ em và thiếu niên vẫn đang trong giai đoạn phát triển, nhu cầu chất béo của trẻ cao hơn so với người lớn. Thường khi giảm cân, nhiều người lựa chọn cắt giảm chất béo khỏi chế độ ăn vì lượng calo cao.

Tuy nhiên, việc giảm bớt chất béo quá mức có thể ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của trẻ, nhất là trong giai đoạn dậy thì. Thay vào đó, hãy chú trọng đến việc thay thế các loại chất béo không tốt bằng những loại chất béo có lợi cho sức khỏe.

Chẳng hạn, hãy thay thế thực phẩm chiên, các loại bánh ngọt có đường cao bằng các nguồn chất béo lành mạnh như hạt, quả bơ, dầu ô liu và dầu cá. Những nguồn chất béo này vừa giúp trẻ có đủ năng lượng vừa rất quan trọng cho sự phát triển của não bộ và sự tăng trưởng tổng thể của cơ thể.

Các nguồn chất béo lành mạnh như hạt, quả bơ, dầu ô liu và dầu cáCác nguồn chất béo lành mạnh như hạt, quả bơ, dầu ô liu và dầu cá

4.7. Giới hạn lượng đường

Thanh thiếu niên thường hấp dẫn bởi các loại thực phẩm chứa đường bổ sung như kẹo, bánh quy, ngũ cốc ngọt và các sản phẩm chế biến khác giàu đường. Trong quá trình cải thiện sức khỏe và giảm cân, việc giảm thiểu lượng đường bổ sung là bước quan trọng. Điều này là do thực phẩm giàu đường thường thiếu protein và chất xơ, gây ra cảm giác đói tăng lên và thúc đẩy việc ăn quá mức trong ngày.

Một nghiên cứu với 16 phụ nữ trẻ đã chỉ ra rằng những người uống đồ uống có đường cao vào buổi sáng thường cảm thấy đói hơn và tiêu thụ nhiều thức ăn hơn vào bữa trưa so với những người chọn đồ uống ít đường. Thực phẩm giàu đường sẽ khiến tăng cảm giác đói, ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập, chất lượng giấc ngủ và tâm trạng của thanh thiếu niên, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì.

Thực phẩm giàu đường khiến tăng cảm giác đóiThực phẩm giàu đường không chỉ khiến tăng cảm giác đói

4.8. Tránh ăn kiêng không có cơ sở

Nhiều thanh thiếu niên trong giai đoạn dậy thì gặp áp lực khi muốn giảm cân, dẫn đến việc họ thử các phương pháp ăn kiêng không khoa học. Các chế độ ăn kiêng này rất phổ biến, thậm chí có những chế độ được quảng bá bởi người nổi tiếng nhưng nó sẽ ảnh hưởng tiêu cực lên sức khỏe về lâu dài.

Những chế độ ăn kiêng quá khắt khe không chỉ khó áp dụng mà còn thường không cung cấp đủ các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể trẻ em phát triển một cách toàn diện. Hơn nữa, ăn uống với lượng calo thấp quá mức có thể làm giảm tốc độ giảm cân do cơ thể dần thích nghi với lượng thức ăn ít ỏi. Thay vào đó, thanh thiếu niên nên hướng tới một quá trình giảm cân chậm rãi, ổn định và lành mạnh theo thời gian.

Tránh ăn kiêng không có cơ sởTránh ăn kiêng không có cơ sở

4.9. Không dùng thực phẩm ăn kiêng

Nhiều thực phẩm và đồ uống được quảng cáo là "tốt cho sức khỏe" thực tế lại chứa lượng lớn chất làm ngọt nhân tạo, chất béo không tốt và các thành phần khác có thể gây hại cho sức khỏe. Chất làm ngọt nhân tạo như aspartame và sucralose được liên kết với nhiều vấn đề sức khỏe, từ đau dạ dày, đau nửa đầu cho đến tăng cân, theo kết quả từ một số nghiên cứu.

Hơn nữa, thực phẩm và đồ uống dành cho việc ăn kiêng thường trải qua quá trình chế biến nhiều, thiếu hụt dưỡng chất cần thiết cho cơ thể đang phát triển. Thay vào đó, nên ưu tiên chọn thực phẩm nguyên hạt, tự nhiên cho bữa ăn chính và các bữa phụ.

Việc giảm cân có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe, vóc dáng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thanh thiếu niên. Tuy nhiên, điều cần chú ý là trẻ em phải được hướng dẫn cách giảm cân đúng chuẩn, an toàn và bền vững.

Cắt giảm lượng đường không cần thiết, duy trì hoạt động thể chất đều đặn và chọn ăn các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng là những biện pháp đơn giản và hiệu quả giúp thanh thiếu niên kiểm soát cân nặng.

Không dùng thực phẩm ăn kiêng để giảm cân nhanh chóngKhông dùng thực phẩm ăn kiêng để giảm cân nhanh chóng

5. Những sai lầm cần tránh khi giảm cân ở tuổi dậy thì

Trong quá trình giảm cân ở tuổi dậy thì, trẻ không nên cố gắng giảm nhiều và nhanh hoặc áp dụng các phương pháp giảm cân tiêu cực. Nguyên nhân là chúng sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Dưới đây là những sai lầm mà ba mẹ cần lưu ý:

5.1. Nhịn ăn để giảm cân

Phương pháp giảm cân này thường được nghĩ đến nhiều nhất khi con người có ý định giảm cân. Ba mẹ cần giải thích cho bé hiểu rằng biện pháp này chẳng những không mang lại hiệu quả mà còn gây phản tác dụng.

Khi nhịn đói, bỏ bữa, cơ thể bạn sẽ cảm thấy đói quá mức, trẻ có thể ăn nhiều hơn. Nếu chưa đến thời gian ăn bữa chính, trẻ sẽ thèm ăn các món ăn vặt không tốt cho sức khỏe, hậu quả kéo theo là dễ bị tăng cân thay vì giảm cân. Bỏ bữa cũng là nguyên nhân khiến trẻ mệt mỏi, hay cáu gắt, uể oải, không có tinh thần học tập, kém tập trung, thiếu năng lượng.

5.2. Tuân thủ chế độ ăn kiêng hà khắc

Một vài chế độ ăn kiêng yêu cầu cần loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm và điều này gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của tuổi dậy thì. Việc áp dụng thực đơn ăn kiêng để giảm cân có thể khiến cơ thể bị thiếu chất, thiếu điều kiện để phát triển chiều cao tốt nhất.

Việc áp dụng thực đơn ăn kiêng để giảm cân có thể khiến cơ thể bị thiếu chấtViệc áp dụng thực đơn ăn kiêng để giảm cân có thể khiến cơ thể bị thiếu chất

5.3. Dùng thực phẩm ăn kiêng hoặc uống thuốc giảm cân

Các loại thuốc hoặc thực phẩm hỗ trợ giảm cân có thể mang đến kết quả nhanh nhưng đa phần chúng không được kiểm định về độ an toàn và chất lượng. Nguy hiểm hơn, một số loại thuốc có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn.

Việc cho trẻ sử dụng những sản phẩm này cần hết sức thận trọng. Đa phần chúng đều có chứa chất béo xấu, chất làm ngọt nhân tạo cùng các thành phần khác không tốt cho sức khỏe.

tuổi dậy thì có nên giảm cânTrẻ không nên uống thuốc giảm cân

5.4. Cắt giảm hoàn toàn các thực phẩm có chứa chất béo

Đa phần mọi người thường cắt giảm các thực phẩm giàu chất béo ra khỏi thực đơn ăn uống khi có ý định giảm cân. Tuy nhiên, đây là điều không nên làm đối với trẻ đang ở độ tuổi dậy thì. Cắt bỏ các thực phẩm giàu chất béo sẽ tác động tiêu cực đến quá trình phát triển và tăng trưởng của cơ thể.

Nếu bé muốn giảm cân, ba mẹ hãy khuyến khích trẻ ăn nhiều thực phẩm có chứa nguồn chất béo tốt cho sức khỏe như dầu ô liu, các loại hạt và hạn chế ăn chất béo không lành mạnh như thức ăn nhanh, thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ,...

5.5. Luyện tập thể dục quá sức

Trẻ cần có chế độ tập luyện thể dục thể thao hợp lý. Đừng vì muốn giảm cân nhanh mà ép cơ thể luyện tập quá sức nhé! Chúng sẽ ảnh hưởng nhiều đến tinh thần, thể chất, thậm chí còn khiến con bạn bị rối loạn ăn uống.

Đừng vì muốn giảm cân nhanh mà ép cơ thể luyện tập quá sứcĐừng vì muốn giảm cân nhanh mà ép cơ thể luyện tập quá sức

Trên đây là giải đáp thắc mắc tuổi dậy thì có nên giảm cân? Có thể thấy, ở bất cứ độ tuổi nào thừa cân béo phì cũng gây ra những tác động xấu đến cơ thể. Do vậy, khi bạn gặp tình trạng thừa cân thì hãy tích cực thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, kết hợp với luyện tập thể thao. Liên hệ Elipsort qua hotline 1800 6854 hoặc hệ thống cửa hàng Elipsport để được tư vấn chi tiết hơn về các thiết bị luyện tập sức khỏe.

Xem thêm: 

Elipsport mách bạn những dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại nhà với đa dạng tính năng, giá cả ưu đãi nhất trên thị trường:

Hy vọng bài viết đã hữu ích cho bạn đọc trong quá trình chăm sóc sức khỏe tại nhà. Xem thêm bài viết tin tức khác trên website: https://elipsport.vn/

Chạy Bộ Lúc Nào Là Tốt Nhất? Vào Sáng Sớm Hay Vào Ban Đêm? - ảnh 4
Elipsport - Thương hiệu thể thao tại nhà với các dòng sản phẩm như: Máy chạy bộ, xe đạp tập, ghế massage… được khách hàng tin dùng hiện nay. Hệ thống cửa hàng tại 63 tỉnh trên toàn quốc. CEO Elipsport với phương châm: “Sức khoẻ cho người Việt là mục tiêu của cuộc đời tôi.”
Câu hỏi thường gặp
Nếu trẻ ở tuổi dậy thì có chỉ số BIM lớn hơn hoặc bằng 25 thì có thể xác định là trẻ đang bị thừa cân. Đây là thời điểm cần giảm cân để trẻ có ngoại hình cân đối, sức khỏe ổn định và tránh được những căn bệnh do tình trạng thừa cân gây ra.
Danh mục sản phẩm