• 1800 6854

Cách Gói Bánh Chưng Chuẩn Vị Truyền Thống Đơn Giản

Có một điều chắc chắn là bánh chưng là truyền thống không thể thiếu của người dân Việt Nam. Mặc dù với xã hội phát triển như hiện nay, hầu hết các món ăn trong ngày Tết đều sẽ có sẵn nhưng cách gói bánh chưng vẫn mãi khiến người khác bồi hồi.

1. Bánh chưng là gì?

Chẳng ít chẳng nhiều nhưng mỗi năm, cứ đến Tết, đặc biệt là các gia đình ở miền Bắc, nhà nào nhất định cũng phải có vài chiếc bánh chưng mới gọi là xuân về. Không biết từ khi nào hình ảnh gói bánh chưng đã trở thành khung cảnh không thể thiếu mỗi lần xuân về.

Thật vậy, bánh chưng là bánh mà ngày nào cũng phải có. Không nhiều như hàng chục cái thì cũng phải dăm bảy chiếc. Trước là để cúng tổ tiên, sau là để đi biếu và bày ra mâm cỗ những ngày xuân.

Hồi còn đi học, ai mà không biết đến sự tích bánh chưng - bánh dày của Lang Liêu và có suy nghĩ sẽ cùng gia đình quây quần cùng nhau gói bánh chưng.

gói bánh chưng

Bánh chưng là gì?

Bánh chưng là loại bánh hình vuông tượng trưng cho mặt đất hình vuông, còn người bạn bánh dày là hình tròn tượng trưng cho mặt trời. Dân tộc Việt Nam chúng ta là đất nước thuộc theo văn hóa lúa nước nên phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thiên nhiên. Chính vì vậy từ lâu bánh chưng đã trở thành một món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ từ xưa. Tất cả để thể hiện sự biết ơn trời đất đã cho mùa màng bội thu.

Bên cạnh đó việc gói bánh chưng ngày Tết cũng thể hiện được chữ hiếu của người con đối với cha mẹ, chính vì thế mà phong tục dùng bánh chưng làm quà để dâng lên cha mẹ mình cũng từ đó mà ra. Khi xưa gói bánh chưng để cho trời đất để cảm ơn đã cho mùa màng bội thu thì bánh chưng cho cha mẹ chính là để cảm ơn công ơn sinh thành của cha mẹ.

2. Nguyên liệu làm bánh chưng

Gói bánh chưng ngon, luộc bánh chưng ngày Tết cũng cần những bí quyết riêng. Nguyên liệu cũng là một trong những điều đầu tiên quyết định được bánh chưng sẽ ngon hay không.

2.1. Chọn lá dong xanh

Lá dong là nguyên liệu dùng để gói bánh chưng, bọc bên ngoài các thành phần. Lá dong dùng để gói bánh chưng nên chọn loại không to nhưng cũng không nhỏ. Lá dong cũng không nên quá non mà cũng không nên quá già. Lá nhìn phải bóng, xanh đậm và có cuống nhỏ. Khi chọn được lá dong ưng ý, rửa sạch sẽ và phơi nơi khô thoáng gió. Không phơi lá dong quá khô và cũng không quá ráo nước. 

2.2. Chọn gạo nếp 

Gạo nếp để gói bánh chưng ngon phải dùng loại nếp mùa hạt bóng mẩy và có kích cỡ đều nhau. Gạo ngâm khoảng từ 10 - 12 giờ bằng nước lạnh sau đó lại vo qua và để ráo nước. Sau đó cho thêm muối trắng vừa phải để cho gạo thêm mùi đậm đà. 

Có thể nhiều bạn không biết nhưng đặc trưng của bánh chưng chính là vị mặn mà của gạo nếp, hương thơm của đỗ hòa cùng vị thơm béo ngậy của thịt,... Vì vậy lượng muối cho vào cần vừa đủ với gạo nhưng cũng đủ đầy với đỗ, thịt. 

Nếu bạn muốn cho gạo nếp thơm hơn, bạn có thể dùng lá nếp xay nhỏ và lấy nước cốt để ngâm cho gạo có màu đẹp và thơm hơn.

2.3. Chọn đỗ xanh

Đỗ xanh chính là phần nhân nằm gần ngay trung tâm của bánh chưng. Có thể dễ dàng tìm mua loại đỗ đã tách vỏ hoặc cũng chưa tách vỏ. Nếu mua loại đã tách vỏ bạn chỉ cần ngâm, còn với loại chưa tách vỏ bạn cần ngâm cho đỗ tróc vỏ rồi rây cho sạch vỏ đỗ. 

Dù việc tách lấy vỏ sẽ mất không ít thời gian nhưng việc đỗ còn nguyên vỏ sẽ có độ thơm và ngon hơn. 

2.4. Lạt buộc

Đây là dây vàng dùng để gói bánh chưng. Chúng ta nên chọn những đốt giang dài 70 - 90 cm, cạo vỏ ngoài sau đó chẻ thành các miếng đều nhau. Nên ngâm ống giang trước khi chẻ để có độ mềm, khi chẻ thành lạt thì phơi khô để khi gói bánh sẽ chắc tay và dễ buộc hơn. 

Lạt giang sẽ giúp cho bánh chưng được buộc mềm dẻo mà chắc hơn. 

2.5. Hành khô và thịt

Đây chính là một trong những nguyên liệu cuối cùng của bánh chưng. Nhân bánh sẽ chọn thịt lợn có cả nạc và mỡ. Mỡ thịt sẽ khiến cho bánh thật béo ngậy, còn thịt nạc sẽ mang đến niềm vui cho năm mới. Gia vị nêm vừa đủ, rắc thêm tí hạt tiêu để hương thơm nồng nàn kèm vị cay nhẹ.

gói bánh chưng

Nguyên liệu gói bánh chưng

3. Cách làm bánh chưng truyền thống

Cỡ 27, 28 Tết cả gia đình sẽ lại quây quần bên nhau để gói bánh chưng. Các công đoạn gói bánh chưng trông thì vậy chứ không hề phức tạp chút nào cả.

3.1. Sơ chế nguyên liệu

  • Lá dong

Lá dong khi gói bánh chưng nên lau thật khô. Nếu rửa càng sạch thì bánh càng đỡ mốc về sau. Trước khi gói, mài dao thật sắc để bỏ bớt cuốn sống lưng để lá bớt cứng và ráo nước. 

  • Lạt tre

Lạt đem đi ngâm nước cho mềm trong 8 giờ, sau đó xé mỏng lại khoảng 0,5 cm.

  • Gạo nếp

Nhặt hết những hạt khác bị lẫn trong gạo như sạn, sỏi,... Sau đó vo sạch rồi ngâm trong nước. Nêm nếm cùng 4 gram muối trong 8 giờ đồng hồ. Vớt ra và để cho ráo nước.

  • Đỗ xanh

Đỗ sau khi đã sạch vỏ sẽ bóc vỏ sẽ giã nhuyễn để ngâm trong nước khoảng 4 tiếng để cho mềm và nở ra. Đãi qua một lần nữa để sạch vỏ và vớt ra để ráo nước. Chúng ta không nên quên phần trộn gia vị vào nêm nếm. Sử dụng 4 gram muối và trộn đều lên.

  • Thịt ba chỉ và hành khô

Đem rửa thịt thật sạch và để ráo. Thịt thái miếng to đều khoảng 4 cm, sau đó ướp lại với 4 gram thịt nêm và 1 gram tiêu để cho thịt có hương thơm. tiêu cũng sẽ giúp cho bánh chín có mùi thơm và cay nhẹ. 

Hành khô thì bóc sạch vỏ và thái nhỏ.

Có một điều chú ý đó là bạn không nên cho nước mắm vào để ướp thịt gói bánh chưng. Bởi vì cho nước mắm vào sẽ khiến cho bánh chưng gói dùng không để lâu được.

3.2. Xếp lá gói bánh chưng

  • Đầu tiên bạn phải xếp lạt lại thành hình chữ nhật rồi đặt khuôn lên trên. Chiếc khuôn đã được cọ rửa và ngồi chờ khô từ sớm. Có những người khéo tay hơn họ sẽ gói bánh chưng mà không cần dùng đến khuôn, dân gian hay gọi đó là “gói vo”.
  • Xếp lá dong đã gấp vuông vức thành các cạnh hình chữ nhật bên trong khuôn. Khi xếp lá dong sẽ để các mặt có màu xanh đậm vào trong và xanh nhạt bên ngoài để dễ dàng nhìn thấy được độ đậm nhạt lan dần cho bánh có màu đẹp hơn.

3.3. Để nhân vào trong

  • Lấy chén khoảng 200 gram gạo nếp đã được sơ chế vào khuôn, ấn và dàn đều để gạo lấp đầy được khắp đáy khuôn.

gói bánh chưng

Nhân bánh chưng

  • Sau đó đến lớp đậu xanh. Tiếp tục cho rải đều 100 gram đậu xanh lên trên. Chúng ta bổ sung một miếng thịt lên rồi lại tiếp tục thêm 100 gram đậu xanh lên phủ kín thịt. Chúng ta không nên rải đậu xanh tràn ra ngoài cạnh khuôn mà nên chừa lại khoảng 1,5 cm.
  • Tiếp tục lấy gạo nếp rải đều lên xung quanh. Đặc biệt chúng ta phải rải phủ kín cả phần đậu xanh. Dùng tay ấn nhẹ phần gạo ở các góc và mặt bánh để gạo nén chặt xuống.

3.4. Gói bánh chưng

  • Gập các cạnh lá lại, những chỗ thừa thì dùng kéo cắt đi cho gọn. 
  • Tay trái giữ cho lá khỏi bung ra, tay phải sẽ lấy khuôn ra đeo vào cổ tay trái. 
  • Đổi tay phải giữ lá rồi bỏ khuôn ra khỏi tay. Kéo hai đầu của lạt lại để cột bánh.
  • Công đoạn buộc lạt tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại vô cùng phức tạp. Buộc chặt quá thì sau khi gói bánh chưng sẽ bị lòi lõm. Buộc quá lỏng thì bánh sẽ dễ bị bung ra sau khi gói. Vì thế việc buộc sao cho chiếc bánh vừa khít gạo, nhân bên trong chín đều mà còn đẹp thì rất khó.
  • Sau khi buộc lạt xong cắt bỏ phần lạt dư để cho bánh nhìn đẹp và gọn hơn.

3.5. Luộc bánh chưng

Ai bảo gói bánh chưng rất khó nhưng thật ra việc luộc bánh chưng chính là công đoạn quan trọng nhất vì luộc bánh chưng sẽ mất rất nhiều thời gian. Phải làm sao cho bánh không bị chèn, phải làm sao cho bánh không bị cháy quá,... 

Thường bánh chưng luộc bằng củi sẽ thơm ngon hơn bình thường.  

Bánh chưng để vào nồi luộc cần được xếp theo chiều thẳng đứng, đổ ngập nước và luộc liên tục trong 8 tiếng. Trước khi xếp thì hãy xếp dưới nồi lá dong còn sót lại để không bị cháy đáy nồi khi luộc.

gói bánh chưng

Bánh chưng

Nồi bánh khi sôi xong thì phải giảm lửa ngay. Chúng ta hay thấy trong phim ảnh khi xưa sẽ có hình ảnh những người ngồi canh bánh. Điều đó là cần thiết bởi vì phải căn củi lửa sao cho vừa vặn, đến khi cạn nước thì phải đổ thêm vào.

Khi luộc bánh thấy nước cạn chúng ta phải đổ thêm nước sôi vào cho bánh ngập mặt bánh để bánh chín đều. Nồi bánh chưng cũng phải đủ lửa để đảm bảo nước luôn sôi và không bị thiếu nước. Nước được đổ vào phải là nước sôi bởi vì nước lạnh sẽ khiến cho bánh bị nửa chín nửa sống và bị lai gạo.

3.6. Lấy bánh chưng đã chín ra khỏi nồi

Sau khi luộc xong, vớt bánh ra rửa sạch với nước lạnh cho lá hết nhựa và để ráo. Xếp bánh chưng đã chín thành nhiều lớp và tìm vật nặng để ép bánh ra nước và phẳng đều.

Lưu ý đừng ép quá nặng sẽ khiến cho công sức gói bánh chưng bị bỏ phí đấy. Sau đó treo bánh lên trên cao hoặc chỗ khô ráo trong nhà để dùng lâu hơn.

Thời buổi bây giờ, chúng ta đếm được mấy ai có cơ hội tự tay gói bánh chưng hay ngồi cùng mẹ trò chuyện canh bếp lửa. Ngày nay hiện đại hơn và sự phát triển cũng đã khiến cho chúng ta quên dần cách gói bánh chưng mà đã dần bị dịch vụ hóa những truyền thống quý báu xưa kia. Với người Việt, Tết là một gì đó rất thiêng liêng và những món ăn ngày Tết cũng đóng vai trò không nhỏ. Bánh chưng chính là một món ăn luôn để lại ấn tượng khó phai và là đặc trưng Tết cổ truyền. Vì thế việc gói bánh chưng chính là một trong những điều quan trọng cần được lưu truyền. Chúc các bạn sẽ thành công với cách gói trên và cho ra những chiếc bánh chưng đậm đà hương vị quê hương!

TẬP ĐOÀN THỂ THAO ELIPSPORT

Website tập đoàn: elipsport.vn

Fanpage tập đoàn: facebook.com/elipsport.vn

Youtube: youtube.com/Elipsportvn

Liên hệ: elipsport.vn/lien-he

Tổng đài MIỄN PHÍ: 1800 6854

Sản phẩm bạn quan tâm

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.