• 1800 6854

Men gan cao: Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh

Khi men gan cao, mọi người thường nghĩ nguyên nhân chủ yếu là do sử dụng rượu bia, nhưng thực ra còn rất nhiều lý do khác. Bạn hãy trang bị cho bản thân những kiến quan trọng về căn bệnh này để có cách phòng ngừa và điều trị đúng cách.

Tình trạng các tế bào gan bị hủy hoại và vỡ ra làm men phóng thích ra bên ngoài máu dẫn đến bệnh tăng men gan. Người bị men gan cao có triệu chứng gì và nên điều trị như thế nào? Trang bị cho bản thân kiến thức về căn bệnh này sẽ giúp bạn sớm phát hiện và có hướng xử lý kịp thời, tránh dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

1. Men gan cao là gì?

Trước hết bạn cần phải nắm rõ, men gan chính là một loại enzyme bình thường có trong tế bào gan và tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể. Men gan tăng cao khi tế bào gan của bạn bị tổn thương nhiều, khi đó lượng enzyme bị phóng thích vào máu càng nhiều.

Men Gan Cao

Bệnh men gan tăng cao

Khi bạn bị bệnh men gan cao nghĩa là trong cơ thể đã xảy ra những bất ổn như viêm gan cấp, viêm tụy, viêm gan mạn tính giai đoạn hoạt động, tắc đường mật...vì vậy, bạn cần phải kiểm soát nồng độ men gan trong cơ thể kịp thời, nếu để tình trạng chuyển biến nặng, có nguy cơ bị giảm tuổi thọ, hoặc thậm chí gây tử vong. 

Men gan tăng cao được chia thành 3 cấp độ như sau:

  • Mức độ nhẹ: chỉ số men gan < 5 lần so với mức bình thường 
  • Mức độ trung bình: chỉ số men gan ~ 5 - 10 lần so với mức bình thường 
  • Mức độ nặng: chỉ số men gan > 10 lần so với mức bình thường.

2. Phân loại men gan

Thông thường, men gan gồm có 4 loại, trong đó:

  • Men gan AST và ALT là 2 loại enzyme cơ bản, tồn tại một lượng nhỏ trong máu. Khi chỉ số men gan tăng cao hơn mức bình thường cho phép, nghĩa là gan của bạn bị tổn thương. Có thể nhận định rằng, nồng độ men trên tăng do nhiều nguyên nhân như bệnh gan do sử dụng rượu bia, gan nhiễm mỡ, suy gan…
  • Men gan ALP và GGT là chỉ số men gan mật. Khi mật bị tắc hoặc gặp phải tình trạng viêm, lúc này hai chỉ số trên sẽ tăng, đồng nghĩa với men gan của bạn tăng lên rõ rệt, gấp 10 lần mức bình thường.

Men gan của một người bình thường rơi vào các chỉ số sau:

  • AST: 20 – 40UI/L
  • ALT: 20 – 40UI/L
  • GGT: 20 – 40UI/L
  • Phosphatase kiềm: 30 – 110UI/L.

Khi cao hơn các chỉ số trên, thì bị mắc bệnh men gan cao. 

3. Nguyên nhân bị bệnh men gan cao 

  • Men gan cao do vi rút: Bệnh nhân có thể bị viêm gan do 5 loại virus này gây ra: A, B, C, D, E, khi có cơ hội xâm nhập vào cơ thể chúng sẽ phá hủy tế bào gan. Hai loại vi rút B và C có khả năng gây viêm gan cấp và mãn tính làm tăng nguy cơ bị xơ gan, ung thư gan cho người bệnh.
  • Men gan cao do lạm dụng rượu bia: Việc tiêu thụ một lượng rượu bia quá lớn sẽ khiến cho men gan tăng cao vì tế bào gan bị tổn thương dẫn đến suy giảm chức năng gan. Bên cạnh đó, dùng nhiều bia rượu làm ảnh hưởng xấu đến các cơ quan khác trong cơ thể như tim mạch, hệ thần kinh, dạ dày…

Men Gan Cao

Dùng rượu bia nhiều gây tăng men gan

  • Men gan cao do dùng thuốc không hợp lý: Gan là một bộ phận quan trọng trong cơ thể chịu trách nhiệm trong việc làm sạch máu, sản sinh glucose, protein, chất dinh dưỡng, xử lý chất thải của tế bào...để đảm bảo cho cơ thể hoạt động hiệu quả. Do đó, khi bạn dùng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm...đều sẽ được chuyển hóa đến gan. Việc men gan cao là do lạm dụng các loại thuốc này quá mức, tạo gánh nặng cho gan.
  • Men gan cao do chế độ ăn uống: Các loại thực phẩm chứa chất bảo quản, mốc...đều chứa các độc tố và aflatoxin, gây viêm gan, men gan cao. Ngoài ra, ăn quá nhiều thực phẩm chứa dầu mỡ, chất béo cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của gan.
  • Men gan cao do bệnh sốt rét: Sốt rét do ký sinh trùng gây ra, đặc biệt là sốt rét ác tính vì tế bào gan bị tổn thương, hay các bệnh viêm dạ dày cấm, sởi, viêm tụy đều là những nguyên nhân làm tăng men gan. 
  • Men gan cao do bệnh về đường mật: Các bệnh lý về đường mật như: viêm đường túi mật, sỏi đường mật trong gan, cũng dẫn đến tăng men gan. 

4. Biểu hiện của men gan cao 

Tương tự như các bệnh lý khác về gan, thì men gan cao cũng không có những biểu hiện cụ thể trong giai đoạn đầu phát bệnh. Trong một số trường hợp, bạn có thể nhận biết qua các triệu chứng sau:

  • Sốt nhẹ, người mệt mỏi
  • Buồn nôn và nôn, chán ăn
  • Đau hạ sườn phải: Do khi men gan tăng cao, người bệnh sẽ gặp phải những cơn đau một cách âm ỉ ở vùng bụng hạ sườn phải.
  • Mẩn ngứa: Các độc tố tích tụ lâu ngày trong cơ thể làm suy giảm chức năng gan, nên da sẽ bị ngứa. Các vùng bị nổi mẩn đỏ như cổ, tay, hoặc thậm chí lan ra toàn thân.
  • Vàng da: Đây là biểu hiện dễ nhận biết nhất về các bệnh lý liên quan đến gan, ban đầu chỉ ở những điểm nhỏ như móng tay, lòng bàn tay, sau đó sẽ lan ra khắp cơ thể. Hơn nữa khi bạn thấy da thay đổi màu thì bệnh lúc này đáng báo động.
  • Phân có màu nhạt và nước tiểu sẫm màu: Nguyên nhân do tắc mật, vì khi tắc mật làm cho bilirubin không đi vào đường tiêu hóa, sẽ thải qua đường tiểu gây ra hiện tượng phân nhạt màu và nước tiểu sẫm màu.

Men Gan Cao

Vàng da là dấu hiệu bị tăng men gan

5. Chỉ số men gan tăng cao nguy hiểm thế nào?

Nếu bệnh không được thăm khám, chẩn đoán và chữa trị đúng cách, tình trạng này kéo dài lâu ngày sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm như:

  • Men gan tăng cao làm giảm tuổi thọ: Nếu chỉ số AST tăng gấp đôi thì bệnh nhân có nguy cơ tử vong tăng 32%. Nếu chỉ số AST tăng hơn gấp đôi thì nguy cơ người bệnh tử vong sẽ tăng lên đến 78%. Còn với chỉ số ALT, nếu trị số tăng gấp hai lần thì nguy cơ tử vong tăng 21% còn tăng hơn gấp đôi thì nguy cơ người bệnh tử vong là 59%.
  • Tình trạng men gan tăng cao kéo dài, không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến các biến chứng như u gan, xơ gan…
  • Men gan tăng cao là triệu chứng cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm cơ, viêm gan, viêm túi mật, viêm thận mãn, động kinh, nhồi máu cơ tim...

Ban đầu, các triệu chứng cảnh báo men gan tăng cao khá nghèo nàn. Bệnh nhân có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, đầy hơi, vàng da, chướng bụng… Nếu bệnh gan cấp tính khiến men gan tăng cao thì các dấu hiệu sẽ xuất hiện điển hình hơn, chẳng hạn như nổi mày đay mẩn ngứa, nôn, rối loạn tiêu hóa, đau bụng. Người bệnh cần chủ động đến các cơ sở y tế uy tín thăm khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh đối mặt với các biến chứng nguy hiểm.

Men gan cao có thể kéo dài từ một tuần cho đến vài tháng, hoặc vài năm. Nếu người bệnh không có những biểu hiện trên hoặc không để ý đến thì sẽ không biết được mình đang bị bệnh men gan tăng cao, điều này sẽ làm cho tình trạng bệnh dễ trở nặng do không được điều trị kịp thời, thì sẽ dẫn xơ gan, ung thu gan… Nghiêm trọng hơn, nếu như nồng độ men gan tăng cao do nhiễm độc có thể dẫn đến bệnh suy gan cấp và tử vong.

6. Điều trị bệnh men gan cao 

Khi bạn phát hiện ra những biểu hiện bất thường của cơ thể phản ánh tế bào gan của bạn có vấn đề, hay nói cách khác là nghi ngờ bị men gan cao, khi đó bạn cần đến bệnh viện để chẩn đoán bệnh. 

  • Men gan tăng cao do viêm gan vi rút: Lúc này bạn cần điều trị bệnh bằng thuốc kháng vi rút, hạ men gan.
  • Men gan tăng cao do sử dụng nhiều bia rượu: Việc làm của bạn lúc này là ngừng ngay việc dùng các có cồn, cũng như không hút thuốc lá.

Men Gan Cao

Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để điều trị bệnh hiệu quả

Khi bị bệnh men gan tăng cao, người bệnh hãy bình tĩnh và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời phải chủ động trong việc duy trì một lối sống lành mạnh như trên để cải thiện bệnh men gan tăng cao đúng lúc.

Bên cạnh đó, hiện nay trên thị trường có nhiều nơi bán các dược liệu thiên nhiên giúp hỗ trợ điều trị bệnh men gan cao, được nhiều người tin dùng và sử dụng. Tuy nhiên, bạn cũng cần nắm rõ những kiến thức về chúng để có thể điều trị bệnh men gan tăng cao một cách an toàn, đảm bảo cải thiện tình trạng bệnh.

7. Bệnh nhân men gan tăng cao nên ăn gì và kiêng ăn gì?

7.1. Người bị men gan tăng cao nên ăn gì?

Thực phẩm được mệnh danh là bài thuốc tự nhiên mang lại hiệu quả rất lớn đối với những bệnh nhân men gan tăng cao. Các bác sĩ đã khuyên người bệnh sử dụng những loại thực phẩm sau nhằm bảo vệ và đẩy lùi tình trạng men gan tăng cao:

  • Nước trái cây: Với lượng vitamin và khoáng chất dồi dào, nước ép trái cây có lợi ích thanh lọc gan. Người mắc bệnh men gan tăng cao nên thường xuyên uống nước hoặc nước ép trái cây để tăng cường sức đề kháng, giải độc và hạ men gan. Những người khỏe mạnh cũng nên uống từ 1.5 đến 2l nước lọc và nước ép trái cây mỗi ngày để thúc đẩy gan thải độc tố.
  • Nước trà xanh: Thành phần của trà xanh có chứa các chất oxy hóa EGCG phong phú, có khả năng xử lý chất oxy hóa và chất béo tích tụ trong gan, làm giảm men gan hiệu quả. Mỗi ngày, người bệnh hãy uống nước trà xanh để giải nhiệt, thanh lọc, thải độc cơ thể.
  • Ngũ cốc: Các loại hạt có chứa nhiều chất dinh dưỡng và chất béo, chất oxy hóa, vitamin có công dụng làm giảm tình trạng gan nhiễm mỡ hoặc men gan tăng…
  • Thực phẩm chứa nhiều Vitamin A: Những người bị men gan tăng cao nên ăn nhiều bí đỏ, cà rốt, nghệ, cá hồi, trứng gà, phô mai, tỏi tây, bắp cải… để tăng cường hệ miễn dịch, kích thích gan tiết mật nhiều hơn, ngăn ngừa tình trạng viêm gan do virus, hỗ trợ chức năng thanh lọc độc tố của gan hoạt động hiệu quả.

Men Gan Cao

Thực phẩm chứa vitamin A tốt cho người bị tăng men gan

  • Thực phẩm chứa nguồn Vitamin B dồi dào: như rau xanh, giá đỗ, đậu, sữa tươi, trứng, trái cây, ớt, thịt nạc, cà chua, nội tạng động vật, tỏi rất có ích cho cơ thể nói chung và bệnh gan nói riêng. Chúng có vai trò duy trì hoạt động của các dây thần kinh, nuôi dưỡng, tái tạo tế bào, giảm nhiễm trùng, giảm men gan hiệu quả.

7.2. Bị men gan tăng cao không nên ăn gì?

Ngoài những thực phẩm cần bổ sung trong chế độ ăn uống, bệnh nhân men gan tăng cao cần đặc biệt chú ý kiêng ăn uống:

  • Đồ uống có cồn: Bia rượu và thức uống có chất kích thích chính là kẻ thù của gan. Nếu bạn tiêu thụ những đồ uống này, gan sẽ bị quá tải khi phải thanh lọc và thải độc, đặc biệt là khi men gan đang tăng cao. Bên cạnh đó, uống thức uống có cồn hoặc rượu bia còn làm tăng nguy cơ nhiễm các bệnh về gan khác như gan nhiễm mỡ, xơ gan…
  • Thực phẩm cay nóng: Ăn thức ăn cay nóng khi men gan đang cao sẽ khiến các triệu chứng nặng thêm. Mặt khác, đồ ăn cay nóng dễ dẫn đến tắc mạch máu vì hồng cầu tích tụ, gan thêm áp lực làm tăng men gan, có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
  • Thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào: Đây là loại thực phẩm tiềm ẩn nhiều bệnh lý, nhất là về gan. Chất béo trong loại đồ ăn này khiến tế bào Kupffer kích hoạt làm gan bị tổn thương nghiêm trọng. Người bệnh có nguy cơ bị xơ gan, gan nhiễm mỡ, men gan tăng cao…
  • Thức ăn chứa nhiều đường: Tiêu thụ thực phẩm nhiều đường thường xuyên sẽ khiến lượng đường trong máu tăng cao, khả năng hoạt động suy giảm làm cản trở chất dinh dưỡng hấp thụ vào cơ thể. Từ đó, gan bị ảnh hưởng quá trình hoạt động dẫn đến men gan tăng.

8. Cách phòng ngừa men gan cao

8.1. Chế độ ăn uống khoa học

Để giảm nguy cơ mắc bệnh men gan cao, mỗi người phải chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe của mình với khẩu phần ăn lành mạnh. Bạn có thể áp dụng các chế độ ăn lành mạnh như:

  • Ăn nhiều rau xanh: Chất xơ chứa trong các loại thực phẩm này giúp thúc đẩy quá trình hoạt động của gan. Để không bị men gan tăng cao, bạn nên tăng cường bắp cải, bông cải xanh, rau diếp, khổ qua...trong khẩu phần ăn hằng ngày của mình.
  • Ăn nhiều chất đạm: Thành phần cấu tạo chính của mọi tế bào trong cơ thể là chất đạm, khi tế bào gan bị tổn thương hoặc hoại tử sẽ khiến men gan cao, khả năng miễn dịch của cơ thể sẽ giảm. Những loại thực phẩm giàu chất đạm như thịt nạc, trứng, các loại đậu...giúp phục hồi và tăng cường hệ miễn dịch của bệnh nhân.
  • Vitamin B: Người bị tăng men gan nên nạp vào cơ thể vitamin B để thúc đẩy quá trình tiêu hóa, làm giảm lượng cholesterol trong máu, đồng thời duy trì cơ thể khỏe mạnh, ngừa nhiễm trùng. Những loại thực phẩm chứa nhiều vitamin B là ngũ cốc nguyên hạt, thịt gà, rau bina...
  • Vitamin A: Khi nạp vitamin A vào cơ thể sẽ giúp hạn chế tình trạng viêm gan do virus, cũng như là các bệnh truyền nhiễm gây ra. Nhóm vitamin A thường có trong các loại thực phẩm như cà rốt, khoai tây, gan bò, cá hồi...
  • Tránh ăn thực phẩm nhiều đường: Tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa đường làm tích tụ tế bào hồng cầu trong vi huyết quản, dẫn tới tắc nghẽn và nguyên nhân gây ra gan nhiễm mỡ, men gan tăng cao.
  • Tránh chất béo: Nguyên gây ra mỡ gan và mỡ máu khi bạn ăn nhiều chất béo, từ đó làm men gan tăng cao lên và bạn chữa mãi không khỏi. 
  • Nói không với rượu bia: Nếu không muốn gan của bạn phải làm việc vất vả hơn hơn hay nói cách khác là làm cho tình trạng men gan cao trở nên trầm trọng hơn thì hãy tránh ra các loại đồ uống có cồn cũng như thức uống có gas nhé.

8.2. Nghỉ ngơi hợp lý 

Men Gan Cao

Nghỉ ngơi hợp lý để phòng tránh tăng men gan

Để duy trì một lối sống khỏe mạnh chống lại mọi bệnh tật, thì giấc ngủ là vô cùng quan trọng. Tránh thức khuya, ngủ không đủ giấc vì điều này có thể làm ảnh hưởng đến chức năng gan.

Tránh bổ sung cho cơ thể một hoặc vài nhóm các loại thực phẩm một cách cố định. ĐIều này sẽ làm cho cơ thể của bạn mất cân bằng cũng như thiếu chất dinh dưỡng, gây suy nhược, ảnh hưởng đến chức năng làm việc của gan.

8.3. Tập luyện thể dục thường xuyên

Vận động cơ thể vừa giúp bạn kiểm soát tốt được cân nặng, lại tăng cường hệ tuần hoàn máu, ổn định chức năng thải độc gan, từ đó hạn chế được bệnh men gan cao.

Những bài tập thể dục tại nhà đơn giản mà bạn có thể thực hiện như chạy bộ, đạp xe đạp tập... đều có ích trong việc đốt cháy năng lượng dư thừa trong cơ thể và thải các chất độc ra ngoài.

8.4. Uống nhiều nước

Uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để tăng cường khả năng trao đổi chất trong cơ thể, cũng như hoạt động của tế bào gan, giúp quá trình “tống khứ” các chất độc ra ngoài nhanh hơn.

Bệnh men gan cao là căn bệnh mà nhiều người mắc phải hiện nay, nhưng vẫn bạn vẫn có thể chữa trị khỏi bệnh được nếu có hướng điều trị đúng cách trong thời gian sớm nhất. Ngoài ra, hãy luôn duy trì cho mình một lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống và tập thể dục đều đặn để có được sức khỏe tốt và phòng tránh được mọi loại bệnh tật. 

Bạn có biết để hộ hô hấp hoạt động tốt và phổi thanh lọc không khí bụi bẩn tốt chúng ta cần tập luyện thể dục thể thao thường xuyên hơn. Hãy bắt đầu cải thiện sức khỏe của bạn và gia đình từ hôm nay với các thiết bị tập luyện tại nhà như may chay bo, xe đạp tập hoặc thư giãn hằng ngày với ghế massage. Những sản phẩm này sẽ thay bạn chăm sóc, bảo vệ sức khỏe và thể lực của cả gia đình. 

Chạy Bộ Lúc Nào Là Tốt Nhất? Vào Sáng Sớm Hay Vào Ban Đêm? - ảnh 4

Elipsport - Thương hiệu thể thao tại nhà với các dòng sản phẩm như: Máy chạy bộ, xe đạp tập, ghế massage… được khách hàng tin dùng hàng đầu hiện nay. Hệ thống cửa hàng tại 63 tỉnh trên toàn quốc. CEO Elipsport với phương châm: “Sức khoẻ cho người Việt là mục tiêu của cuộc đời tôi.”

Câu hỏi thường gặp

Men gan tăng cao bao nhiêu thì nguy hiểm?
Các chỉ số men gan AST, ALT, GGT không vượt quá 40 UI/L có thể được xem là bình thường. Nếu men gan tăng cao gấp 5 lần trở lên là mức độ nguy hiểm, bệnh nhân cần chủ động kiểm soát ngay khi phát hiện men gan còn ở giai đoạn tăng nhẹ.
Có thể. Bạn hãy trình bày với bác sĩ về tình trạng sức khỏe của mình để được chỉ định thuốc phù hợp.
Được. Bạn hãy hãm nước cây chó đẻ hay còn gọi là cây diệp hạ châu để uống hàng ngày, mỗi ngày khoảng 40g.
Không lây. Tuy nhiên, thói quen ăn uống trong gia đình là nguyên nhân khiến men gan của các thành viên tăng cao. Ngoài ra, một số bệnh di truyền hiếm gặp cũng làm tăng men gan.
Có. Men gan tăng cao là dấu hiệu cho thấy gan đang bị tổn thương. Nếu bệnh nhân không kiểm soát và chữa trị kịp thời thì bệnh sẽ trở nặng, thậm chí gây tử vong.

Tập Đoàn Thể Thao Elipsport

Giấy CNĐKDN số : 0315931524 cấp bởi Sở kế hoạch và đầu tư TP.HCM

Địa chỉ ĐKKD: 1A Hoàng Trọng Mậu, Tân Hưng, Quận 7,TP. Hồ Chí Minh.