1000 cửa hàng trên toàn quốc
Hoặc chọn, tỉnh thành phố

Cấu tạo nhiệt kế thủy ngân - Công dụng của nhiệt kế

Nhiệt kế thủy ngân là vật dụng có mặt tại rất nhiều gia đình, nhất là những ai có con nhỏ. Nếu bạn đang muốn tìm hiểu thêm về cấu tạo nhiệt kế thủy ngân, nguyên lý hoạt động và công dụng của vật dụng này thì hãy cùng Elipsport xem ngay bài viết sau nhé!

1. Nhiệt kế thủy ngân là gì?

Nhiệt kế thủy ngân là một loại nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ nước, không khí,... được sử dụng khá phổ biến trong quá khứ nhờ độ chính xác cao khi đo ở nhiều phạm vi nhiệt độ. Tuy nhiên, do thủy ngân là chất độc hại và có nguy cơ rò rỉ khi nhiệt kế bị vỡ, nên ngày nay nhiệt kế số và nhiệt kế không chứa thủy ngân được ưa chuộng hơn.

Nhiệt kế thủy ngân

Nhiệt kế thủy ngân

2. Lịch sử ra đời nhiệt kế

Nhiệt kế được phát triển bởi Galileo vào khoảng năm 1592, là công cụ đầu tiên được sử dụng để đo nhiệt độ một cách định tính. Lúc này, cấu tạo nhiệt kế thủy ngân khá đơn giản. Mãi đến năm 1611, Sanctorius Sanctorius, đã phát minh ra và bổ sung một thang chia độ vào kính nhiệt, dụng cụ này được gọi là nhiệt kế, từ tiếng Hy Lạp là therme ("nhiệt") và metron ("đo").

Tuy nhiên, vào khoảng năm 1644, người ta đã thấy rõ rằng dụng cụ này cực kỳ nhạy cảm với áp suất khí quyển. Để giảm bớt vấn đề, Đại công tước Ferdinand II của Tuscany đã phát triển một quy trình để niêm phong nhiệt kế bằng từ tính. Do đó loại bỏ ảnh hưởng của khí áp bên ngoài. 

Với nhiệt kế, nhiệt độ có thể được đo bằng bất kỳ đơn vị nào trong ba đơn vị chính: Fahrenheit, C hoặc Kelvin. Vào một thời điểm trong thế kỷ mười tám, gần 35 thang đo đã được phát triển và đang được sử dụng.

Năm 1714, Gabriel Daniel Fahrenheit, một nhà sản xuất dụng cụ người Hà Lan đã phát triển một nhiệt kế sử dụng 96 (điểm nóng chảy của nước đá) và 32 (nhiệt độ tiêu chuẩn của cơ thể người) làm điểm cố định. Kể từ đó, người ta đã xác định được rằng 98.6 và 212 (điểm sôi của nước) là điểm cố định của thang đo với 32 được chấp nhận là nhiệt độ cơ thể khỏe mạnh.

Sự ra đời của nhiệt kế thủy ngân

Sự ra đời của nhiệt kế thủy ngân

Nhà khoa học Thụy Điển Anders Celsius vào năm 1742 đã gán 0 độ là điểm nước đá tan chảy và nước sôi là điểm 100 độ. Hai con số này cuối cùng đã được chuyển đổi, tạo ra thang đo mà chúng ta biết ngày nay với 0 độ là điểm đóng băng của nước và 100 độ là điểm sôi. Việc sử dụng thang đo này nhanh chóng lan rộng qua Thụy Điển và sang Pháp.

Trong hai thế kỷ, nó được biết đến với tên gọi là thang độ bách phân. Tên được đổi vào năm 1948 thành Celsius để vinh danh người phát minh ra nó.

Năm 1848, một nhà khoa học khác, Lord Kelvin (William Thomson), đã đề xuất một thang đo khác dựa trên các nguyên tắc tương tự như nhiệt kế độ C với điểm cố định của độ không tuyệt đối được đặt tương đương -273.15 độ C (các đơn vị trên thang đo này được gọi là Kelvin [K]). Thang đo Kelvin thường được sử dụng nhiều nhất trong các nghiên cứu khoa học.

Lịch sử ra đời nhiệt kế

Lịch sử ra đời nhiệt kế

3. Cấu tạo nhiệt kế thủy ngân

3.1. Bộ phận cảm nhận nhiệt độ

Là bầu chứa thuỷ ngân, nó hấp thụ nhiệt từ môi trường cần đo, chịu tác dụng của nguyên lý giãn nở của vật chất (đặc biệt là thủy ngân). Tùy thuộc vào nhiệt độ, độ giãn nở của thủy ngân khác nhau, do đó đo được nhiệt độ môi trường xung quanh.

3.2. Ống mao dẫn

Cấu tạo nhiệt kế thủy ngân có phần ống mao dẫn, là cột thủy ngân nở ra khi tiếp xúc với môi trường từ đó có thể đo được nhiệt độ của môi trường.

3.3. Hiển thị kết quả

Là các vạch số, dựa trên nguyên lý giãn nở của thủy ngân, mỗi chiều cao ống mao dẫn được vạch ra các mức nhiệt độ tương ứng.

Cấu tạo nhiệt kế thủy ngân

Cấu tạo nhiệt kế thủy ngân

4. Nguyên lý hoạt động của nhiệt kế thủy ngân

Với cấu tạo nhiệt kế thủy ngân, nguyên lý hoạt động cũng khá đơn giản. Một thước đo chất lỏng (thủy ngân, rượu hoặc chất lỏng gốc hidrocacbon) được niêm phong chân không trong ống thủy tinh. Chất lỏng nở ra hoặc co lại khi không khí được làm nóng hoặc làm lạnh. Khi mức chất lỏng thay đổi, thang nhiệt độ tương ứng có thể được đọc để chỉ ra nhiệt độ hiện tại.

Các nhà sản xuất nhiệt kế bắt đầu với các khoảng trống thủy tinh có lỗ khoan ở giữa. Chúng thường được nhận từ các nhà sản xuất kính. Bình chứa được hình thành bằng cách đốt nóng một đầu của ống thủy tinh và đóng chặt nó lại. Bình chứa được bịt kín ở đáy của nó, để lại một ống hở ở trên cùng.

Tiếp theo, với đầu mở xuống trong buồng chân không, không khí được hút chân không khỏi ống thủy tinh, và chất lỏng hydrocacbon được đưa vào chân không cho đến khi nó xuyên qua ống khoảng 1 inch. Do những lo ngại về môi trường, các nhiệt kế hiện đại được sản xuất ít hơn với thủy ngân và nhiều hơn với chất lỏng hydrocacbon.

Nhiệt kế được thiết kế theo các tiêu chuẩn xác định bởi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST) và thực hành sản xuất tiêu chuẩn. Trong các hướng dẫn quy định có các quy định về sản xuất nhiệt kế theo yêu cầu. Nhiệt kế tùy chỉnh có thể đa dạng tùy theo người sử dụng chúng.

Nguyên lý hoạt động của nhiệt kế thủy ngân

Nguyên lý hoạt động của nhiệt kế thủy ngân

5. Công dụng của nhiệt kế thủy ngân

5.1. Trong y học

Nhiệt kế thủy ngân dùng để đo thân nhiệt của bệnh nhân, giúp bác sĩ nắm bắt được tình trạng sức khỏe của bệnh nhân để có thể đưa ra phương pháp chữa trị chính xác. Nhiệt kế thủy ngân là thiết bị đo nhiệt độ là thiết bị đo nhiệt độ chính xác nhất trong tất cả các loại nhiệt kế, được cho là tiêu chuẩn đo nhiệt độ trong y tế.

Nhiệt kế thủy ngân ứng dụng trong y tế

Nhiệt kế thủy ngân ứng dụng trong y tế

5.2. Công nghiệp

Nhiệt kế thủy ngân được sử dụng trong nhiều lĩnh vực sản xuất như: Điều khiển nhiệt độ nồi hơi, chất lỏng, khí,...để quá trình sản xuất được chính xác hơn.

Nhiệt kế thủy ngân ứng dụng trong công nghiệp

Nhiệt kế thủy ngân ứng dụng trong công nghiệp

5.3. Trong thực phẩm

Nhiệt kế thủy ngân cũng được sử dụng trong việc kiểm soát nhiệt độ nấu nướng để làm cho thực phẩm ngon nhất có thể. Hay nhiệt kế thủy ngân có giãn nở cồn còn được dùng để đo độ cồn trong rượu,…

Nhìn chung ứng dụng thực tế của nhiệt kế thủy ngân rất đa dạng và được sử dụng rộng rãi vì độ chính xác khi đo.

Nhiệt kế đo rượu

Nhiệt kế đo rượu

6. Ưu và nhược điểm của nhiệt kế thủy ngân

6.1. Ưu điểm

  • Nhiệt kế có giá thành phải chăng, chỉ khoảng từ 15.000 - 40.000 VNĐ.
  • Sản phẩm đảm bảo độ chính xác cao trong việc đo nhiệt độ.
  • Không sử dụng pin, loại bỏ nhu cầu thay pin, giúp linh hoạt sử dụng ở mọi địa điểm mà không gặp khó khăn.
  • Có thể mua nhiệt kế tại bất kỳ nhà thuốc nào, mang lại sự tiện lợi và dễ dàng trong quá trình mua sắm.

Sản phẩm đảm bảo độ chính xác cao trong việc đo nhiệt độ

Sản phẩm đảm bảo độ chính xác cao trong việc đo nhiệt độ

6.2. Nhược điểm

  • Thời gian đo mất khá lâu, khoảng 5 - 7 phút.
  • Dễ vỡ và không có độ bền cao.
  • Độ an toàn không được đánh giá cao, nếu không xử lý đúng cách khi nhiệt kế bị vỡ, có thể gây ngộ độc thủy ngân.
  • Kết quả đo nhiệt độ khó đọc.
  • Không thuận tiện khi sử dụng để đo cho trẻ sơ sinh, vì trẻ thường hay cựa quậy.

Dễ vỡ

Dễ vỡ

7. Cách sử dụng nhiệt kế thủy ngân trong y tế

Hướng dẫn đo nhiệt độ bằng nhiệt kế thủy ngân:

  • Bước 1: Cầm chặt đuôi nhiệt kế thủy ngân và vẩy sao cho nhiệt kế xuống dưới mức 35 độ C.
  • Bước 2: Đặt nhiệt kế thủy ngân vào vị trí cần đo trên cơ thể, như tai, trán, nách hoặc hậu môn, giữ nhiệt kế ổn định ở vị trí đó trong khoảng thời gian từ 5 - 7 phút.
  • Bước 3: Rút nhiệt kế ra và đọc kết quả hiển thị.
  • Bước 4: Sử dụng một khăn sạch để lau sạch đầu nhiệt kế sau khi sử dụng hoặc dùng cồn lau qua trước khi lưu trữ để sử dụng cho lần tiếp theo.

Cách sử dụng nhiệt kế thủy ngân trong y tế

Cách sử dụng nhiệt kế thủy ngân trong y tế

8. Thủy ngân trong nhiệt kế thủy ngân thật sự có độc không?

Thủy ngân thuộc nguyên tố kim loại màu trắng bạc nhưng lại ở thể lỏng. Nó không hòa tan trong nước và có thể bay hơi rất nhanh và tương đối dễ dàng ngay cả ở nhiệt độ phòng.

Thủy ngân rất độc, khi tiếp xúc với cơ thể có thể gây hại cho sức khỏe. Do đó, nên tránh làm vỡ nhiệt kế thủy ngân vì chúng dễ bay hơi và dễ hít vào khi con người hô hấp.

Nếu hít phải thủy ngân có thể gây ra bệnh phổi nặng cấp tính, khiến nạn nhân ho, khó thở, đau ngực và nguy hiểm cho phổi. Ngoài ra, nó còn gây ra chứng mất trí nhớ, viêm miệng, co giật, buồn nôn và bệnh viêm ruột. Nếu hít phải một lượng lớn và sức khỏe không tốt có thể gây ngộ độc cấp tính, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Thủy ngân rất độc, khi tiếp xúc với cơ thể có thể gây hại cho sức khỏe

Thủy ngân rất độc, khi tiếp xúc với cơ thể có thể gây hại cho sức khỏe

9. Lưu ý khi sử dụng nhiệt kế thủy ngân

  • Vẩy mạnh nhiệt kế để cột thủy ngân về mức thấp nhất, thường là khoảng 35 độ C. Việc này giúp cột thủy ngân mở rộng, đảm bảo kết quả đo chính xác khi thực hiện đo nhiệt độ.
  • Sau khi sử dụng, vẩy nhiệt kế để cột thủy ngân trở lại mức thấp nhất, sau đó khử trùng nhiệt kế và cất giữ ở nơi khô ráo, an toàn, tránh xa tầm tay trẻ em.
  • Chỉ nên dùng nhiệt kế cho một bộ phận nhất định, ví dụ: Nhiệt kế đo ở nách sẽ khác biệt với nhiệt kế đo ở miệng hay ở những vùng khác.
  • Không bao giờ đổ thủy ngân vào cống, vì thủy ngân là chất độc hại có thể gây tổn thương cho hệ thống ống nước và gây ô nhiễm nguồn nước.

Bảo quản tránh xa tầm tay trẻ em

Bảo quản tránh xa tầm tay trẻ em

Nhiệt kế thủy ngân có công dụng đo nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ nước, không khí và các dung dịch,... Trong đó, công dụng quen thuộc với nhiều gia đình nhất là đo nhiệt độ cơ thể. Hy vọng bài viết đã giúp ích cho bạn, nếu còn điều gì thắc mắc, hãy truy cập website elipsport.vn hoặc liên hệ hotline 18006854 để được tư vấn miễn phí nhé!

Xem thêm:

Hiểu biết về các kiến thức sức khỏe là điều cần thiết trong cuộc sống. Hãy bắt đầu cải thiện sức khỏe của bạn và gia đình từ hôm nay với các thiết bị tập luyện tại nhà như may chay bo, xe đạp tập hoặc thư giãn hằng ngày với ghế massage. Những sản phẩm này sẽ thay bạn chăm sóc, bảo vệ sức khỏe và thể lực của cả gia đình. Hy vọng Elipsport đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích.

Chạy Bộ Lúc Nào Là Tốt Nhất? Vào Sáng Sớm Hay Vào Ban Đêm? - ảnh 4
Elipsport - Thương hiệu thể thao tại nhà với các dòng sản phẩm như: Máy chạy bộ, xe đạp tập, ghế massage… được khách hàng tin dùng hiện nay. Hệ thống cửa hàng tại 63 tỉnh trên toàn quốc. CEO Elipsport với phương châm: “Sức khoẻ cho người Việt là mục tiêu của cuộc đời tôi.”
Câu hỏi thường gặp
Nhiệt kế thủy ngân là một loại nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ nước, không khí và các dung dịch,...
Danh mục sản phẩm